તંત્રીની કલમે….
ભારતીય શેરબજારમાં હાલમાં જે પ્રકારે કડાકાની સુનામી જોવા મળી રહી છે તેણે રોકાણકારોના જીવ અધ્ધર કરી દીધા છે અને ચારેતરફ ચિંતાનું વાતાવરણ પ્રસરી ગયું છે. ખાસ કરીને બીએસઈ સેન્સેક્સ અને એનએસઈ નિફ્ટીમાં જે રીતે મોટા ગાબડા પડ્યા છે તે જોતા એવું લાગે છે કે બજાર અત્યારે એક અત્યંત નાજુક વળાંક પર ઉભું છે. નિફ્ટી હવે ૨૫,૦૦૦ ના મનોવૈજ્ઞાનિક સ્તરની અત્યંત નજીક પહોંચી ગઈ છે અને આ સ્તરની કસોટી થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. જ્યારે બજાર તેની લાઈફ હાઈ સપાટી પર હતું ત્યારે રોકાણકારોમાં જે ઉત્સાહ હતો તે હવે ગભરાટમાં ફેરવાઈ રહ્યો હોય તેવું સ્પષ્ટપણે જણાય છે. આ કડાકા પાછળ માત્ર સ્થાનિક કારણો જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પણ અનેક પ્રતિકૂળ પરિબળો કામ કરી રહ્યા છે. અમેરિકી બજારમાં આઈટી શેરોમાં આવેલી વેચવાલી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ સંબંધિત વિક્ષેપના ડરે ભારતીય આઈટી દિગ્ગજોને પણ ઘૂંટણિયે લાવી દીધા છે. જ્યારે બજારના પાયાના સ્તરો તૂટે છે ત્યારે રોકાણકારોની સંપત્તિનું જે રીતે ધોવાણ થાય છે તે અર્થતંત્ર માટે પણ ચિંતાનો વિષય બને છે.
શેરબજારમાં સર્જાયેલી આ રક્તરંજિત સ્થિતિની વચ્ચે બીજી તરફ સોના અને ચાંદીમાં તેજીનો ભારે ભડકો જોવા મળી રહ્યો છે. ઇતિહાસ ગવાહ છે કે જ્યારે જ્યારે શેરબજાર કે અન્ય જોખમી અસ્કયામતોમાં અસ્થિરતા આવે છે, ત્યારે રોકાણકારો હંમેશા સોના જેવા સલામત આશરા તરફ દોડી જાય છે. હાલમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં જે રીતે જંગી ઉછાળો આવ્યો છે તે રોકાણકારોના બદલાતા વલણનો જીવતો જાગતો પુરાવો છે. ખાસ કરીને ચાંદીમાં રૂ ૮,૫૦૦ જેવો તોતિંગ વધારો જોવા મળ્યો છે જે બજારમાં પ્રવર્તતી અનિશ્ચિતતાની તીવ્રતા દર્શાવે છે. રોકાણકારો હવે ઇક્વિટીમાં રહેલું જોખમ ઘટાડીને પોતાની મૂડીને કિંમતી ધાતુઓમાં સુરક્ષિત કરવા માંગે છે. જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ભૂરાજકીય તણાવ વધતો હોય અને આર્થિક ડેટા મિશ્ર સંકેતો આપતા હોય ત્યારે સોનું હંમેશા એક રક્ષક તરીકે ઉભરી આવે છે. આ તેજી પાછળ માત્ર સ્થાનિક માંગ જ નહીં પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ડોલરની હિલચાલ અને બોન્ડ યીલ્ડમાં થતા ફેરફારો પણ મહત્વનો ભાગ ભજવી રહ્યા છે.
વર્તમાન બજારમાં એફઆઈઆઈ દ્વારા જે પ્રકારે સતત વેચાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે તેની સામે ડીઆઈઆઈ અને વ્યક્તિગત એસઆઈપી દ્વારા આવતો પ્રવાહ અત્યાર સુધી બજારને ટેકો આપી રહ્યો હતો, પરંતુ હવે એવું લાગે છે કે વેચાણનું દબાણ એટલું પ્રચંડ છે કે ઘરેલુ સંસ્થાઓ પણ તેને રોકવામાં ટૂંકી પડી રહી છે. બજેટ પછીની જે તેજી હતી તે હવે ઓસરી રહી છે અને બજારમાં નફાબૂકીનું પ્રભુત્વ વધી ગયું છે. મિડ-કેપ અને સ્મોલ-કેપ શેરોમાં જે રીતે ગાબડા પડ્યા છે તેનાથી રિટેલ રોકાણકારોને સૌથી વધુ ફટકો પડ્યો છે. અનેક શેરો તેમના ફંડામેન્ટલ લેવલ કરતા ઘણા ઉપર ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા, જેના કારણે હવે તેમાં મોટું કરેક્શન આવી રહ્યું છે. બજારમાં જ્યારે અસ્થિરતા ટોચ પર હોય ત્યારે સટ્ટાખોરી માટેની તકો વધે છે પરંતુ સામાન્ય રોકાણકારો માટે તે જોખમની ખાઈ સાબિત થઈ શકે છે.
રોકાણકારોમાં અત્યારે જે ચિંતા છે તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે જો નિફ્ટી ૨૫,૦૦૦ ના સ્તરને જાળવી રાખવામાં નિષ્ફળ રહેશે તો બજારમાં વધુ ૨ થી ૩ ટકાનો ઘટાડો જોવાની તૈયારી રાખવી પડશે. આવી સ્થિતિમાં રોકાણકારોએ પોતાની વ્યૂહરચનામાં ધરખમ ફેરફાર કરવાની જરૂર છે. હવે માત્ર તેજીના જોરે જંપલાવવાને બદલે પસંદગીના એવા શેરો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ જેમના ફંડામેન્ટલ્સ મજબૂત હોય અને જે લાંબાગાળે વળતર આપવાની ક્ષમતા ધરાવતા હોય. ડિફેન્સિવ સેક્ટર્સ જેવા કે બેંકિંગ, એફએમસીજી અને યુટિલિટીઝમાં અત્યારે થોડી રાહત મળી શકે છે. બજારમાં જ્યારે ગભરાટ હોય ત્યારે જ સાચું ધૈર્ય કસોટીની એરણ પર હોય છે. જો રોકાણકારો આ સમયગાળામાં શાંત ચિત્તે અને સમજી-વિચારીને સોના અને પસંદગીના ઇક્વિટી સ્ટોક્સ વચ્ચે સંતુલન જાળવશે તો જ તેઓ પોતાની મૂડીને સુરક્ષિત રાખી શકશે.
અંતે તો બજાર તેની દિશા ફંડામેન્ટલ્સ અને વૈશ્વિક પ્રવાહોને આધારે જ નક્કી કરશે. આગામી દિવસોમાં અમેરિકાના મોંઘવારીના આંકડા અને કોર્પોરેટ જગતના કમાણીના પરિણામો બજાર માટે દિશાસૂચક બનશે. રોકાણકારોએ ઉતાવળમાં કોઈ પણ નિર્ણય લેવાને બદલે નિષ્ણાતોની સલાહ લેવી જોઈએ અને બજારમાં સ્થિરતા આવે ત્યાં સુધી રાહ જોવી હિતાવહ છે. અત્યારે કિંમતી ધાતુઓની ચમક અને શેરબજારનો કડાકો એ વાતની સાબિતી છે કે નાણાકીય જગતમાં પરિવર્તનનો પવન ફૂંકાઈ રહ્યો છે અને આ પવનમાં જે રોકાણકાર પોતાની નાવને સાવચેતીપૂર્વક હંકારશે તે જ સફળતાના કિનારે પહોંચશે. ૨૫,૦૦૦ નું સ્તર માત્ર એક આંકડો નથી પરંતુ બજારના આત્મવિશ્વાસની કસોટી છે.
નરેન્દ્ર જોષી
