તંત્રીની કલમે….
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની તાજેતરની મલેશિયા મુલાકાત ભારતની વિદેશ નીતિ અને આર્થિક મુત્સદ્દીગીરીમાં એક અત્યંત મહત્વનું સોપાન સાબિત થઈ રહી છે. દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશો સાથે ભારતના સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવાની ’એક્ટ ઈસ્ટ’ પોલિસી અંતર્ગત આ મુલાકાતે માત્ર રાજદ્વારી સ્તરે જ નહીં, પરંતુ વેપાર અને રોકાણના ક્ષેત્રમાં પણ નવા દ્વાર ખોલ્યા છે. વૈશ્વિક આર્થિક સમીકરણો જ્યારે ઝડપથી બદલાઈ રહ્યા છે, ત્યારે મલેશિયા જેવા વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર સાથેનું સંકલન ભારતને દક્ષિણ એશિયામાં એક મજબૂત આર્થિક શક્તિ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં મદદરૂપ થશે. આ મુલાકાત દરમિયાન થયેલા વિવિધ કરારોથી આવનારા વર્ષોમાં ભારતની વિકાસયાત્રાને નવી ઊંચાઈ મળશે તેવી અપેક્ષા સેવાઈ રહી છે.
ભારતીય અર્થતંત્ર માટે મલેશિયા હંમેશા એક મહત્વનું વેપારી કેન્દ્ર રહ્યું છે. પ્રધાનમંત્રીના આ પ્રવાસ બાદ બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપારમાં મોટો ઉછાળો આવવાની સંભાવના છે. ખાસ કરીને પામ ઓઈલ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગમાં સહયોગ વધારવા માટે જે સમજૂતીઓ થઈ છે, તે ભારતીય બજારમાં સ્થિરતા લાવશે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં જ આ મુલાકાતની હકારાત્મક અસરો જોવા મળી શકે છે. મલેશિયા સાથેના વેપારમાં સ્થાનિક ચલણનો ઉપયોગ કરવાની દિશામાં જે ચર્ચાઓ થઈ છે, તેનાથી ભારતીય ચલણ રૂ ની કિંમતમાં સ્થિરતા આવશે અને વિદેશી મુદ્રા ભંડાર પરનું દબાણ પણ ઘટશે. વેપારીઓ માટે આ એક એવી તક છે જ્યાં તેઓ સીધા જ પોતાની જરૂરિયાતો મુજબ આયાત અને નિકાસ કરી શકશે.
ભારતના શેરબજાર અને નાણાકીય સંસ્થાઓ પર પણ આ મુલાકાતની ઘેરી અસર જોવા મળી છે. બીએસઈ સેન્સેક્સમાં આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારોનો ભરોસો વધ્યો છે કારણ કે ભારત હવે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં પોતાના વ્યાપારી હિતોને સુરક્ષિત કરી રહ્યું છે. માલાક્કા સ્ટ્રેટ જેવા અત્યંત સંવેદનશીલ અને વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ નજીક સ્થિત મલેશિયા સાથેના મજબૂત સંબંધો ભારતના દરિયાઈ વેપારને સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. ભારતના કુલ વિદેશી વેપારનો મોટો હિસ્સો આ માર્ગેથી પસાર થાય છે, તેથી અહીં રાજદ્વારી પ્રભુત્વ જાળવી રાખવું તે આર્થિક દૃષ્ટિએ અનિવાર્ય છે. પ્રધાનમંત્રીએ જે રીતે મલેશિયાના નેતૃત્વ સાથે વાતચીત કરી છે, તેનાથી ભારતની સુરક્ષા અને વેપાર બંને પાસાઓને મજબૂતી મળી છે.
આર્થિક ક્ષેત્રે જોઈએ તો, ડિજિટલ અર્થતંત્ર અને ટેકનોલોજીના આદાન-પ્રદાન માટે પણ નવી સમજૂતીઓ કરવામાં આવી છે. ભારતના યુપીઆઈ જેવા પેમેન્ટ પ્લેટફોર્મને મલેશિયામાં સ્વીકૃતિ મળવાથી પ્રવાસન અને નાના વેપારને મોટો વેગ મળશે. જ્યારે ભારત અબજો રૂપિયાનું વિદેશી રોકાણ આકર્ષવા માટે પ્રયત્નશીલ છે, ત્યારે મલેશિયાના રોકાણકારો માટે ભારતીય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ કરવાની તકો વધી છે. આનાથી ભારતના વિવિધ રાજ્યોમાં રોજગારીની નવી તકો ઉભી થશે અને સ્થાનિક ઉદ્યોગોને વૈશ્વિક કક્ષાની ટેકનોલોજી પ્રાપ્ત થશે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ સુધીમાં આ રોકાણોની અસર ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર જોવા મળશે જે જીડીપી વૃદ્ધિમાં સીધો ફાળો આપશે.
વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની છબી હવે માત્ર એક ઉભરતા રાષ્ટ્રની જ નહીં, પરંતુ એક જવાબદાર વૈશ્વિક નેતાની બની રહી છે. મલેશિયાના મંચ પરથી પ્રધાનમંત્રીએ જે રીતે શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને પરસ્પર સહયોગની વાત કરી છે, તેણે વિશ્વના અન્ય દેશોને પણ પ્રભાવિત કર્યા છે. પશ્ચિમી દેશો અને પૂર્વના દેશો વચ્ચે ભારત એક સેતુ સમાન ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. માલાક્કા ક્ષેત્રમાં ભારતની વધતી સક્રિયતાથી પડોશી દેશોના વધતા પ્રભુત્વ સામે એક નૈતિક અને વ્યૂહાત્મક સંતુલન જળવાશે. આ મુલાકાત એ વાતનો સ્પષ્ટ સંકેત છે કે ભારત પોતાના પડોશી દેશો અને વિસ્તૃત પડોશી દેશો સાથેના સંબંધોને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી રહ્યું છે.
અંતમાં કહી શકાય કે, આ પ્રવાસ માત્ર બે દેશો વચ્ચેની મુલાકાત નથી, પરંતુ તે ભારતની આર્થિક પ્રગતિનું એક નવું પ્રક્ષેપણ છે. વેપારમાં પારદર્શિતા, ટેકનોલોજીમાં સહયોગ અને સુરક્ષામાં ભાગીદારી એ આ મુલાકાતના મુખ્ય સ્તંભો છે. આગામી સમયમાં ભારતીય અર્થતંત્ર જે નવી ઊંચાઈઓ હાંસલ કરશે તેમાં આ મુલાકાતનો ફાળો સીમાચિહ્નરૂપ ગણાશે. દેશના ઉદ્યોગ જગતે પણ આ પ્રવાસને ઉમળકાભેર વધાવ્યો છે, જે ભારતના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય અને આર્થિક સમૃદ્ધિની દિશામાં એક મક્કમ ડગલું છે. પ્રધાનમંત્રીની આ મુત્સદ્દીગીરીએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે ભારત વિશ્વના આર્થિક મંચ પર પોતાનું સ્થાન મજબૂત કરવા માટે સંપૂર્ણપણે સજ્જ છે.
નરેન્દ્ર જોષી
