તંત્રીની કલમે….
વર્ષ ૨૦૨૬ની શરૂઆત રોકાણકારો માટે અભૂતપૂર્વ રહી છે અને સોના-ચાંદીના બજારે તમામ જૂના રેકોર્ડ તોડીને એક નવી ઊંચાઈ હાંસલ કરી છે. અત્યારે જ્યારે આપણે જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ના અંતિમ તબક્કામાં છીએ ત્યારે સોનાના ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ રૂ.૧,૫૦,૦૦૦ ના સ્તરને વટાવી ગયા છે અને ચાંદી પણ પ્રતિ કિલો રૂ.૩,૨૦,૦૦૦ ની ઐતિહાસિક સપાટીને પાર કરી ગઈ છે. અગાઉના અંદાજો કરતા આ તેજી ઘણી વધુ તીવ્ર સાબિત થઈ રહી છે જેની પાછળ વૈશ્વિક સ્તરે સર્જાયેલી ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા અને આર્થિક સમીકરણોમાં આવેલા મોટા ફેરફારો જવાબદાર છે. રોકાણકારોમાં અત્યારે ‘સેફ હેવન’ ગણાતી આ અસ્કયામતો પ્રત્યેનો આકર્ષણ એટલું વધી ગયું છે કે દરેક ઉછાળે નવી ખરીદી જોવા મળી રહી છે અને મંદીના કોઈ પણ સંકેત દેખાતા નથી.
વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ પર નજર કરીએ તો અત્યારે વિશ્વ એક ગંભીર આર્થિક ખેંચતાણનો સામનો કરી રહ્યું છે. અમેરિકા દ્વારા યુરોપિયન યુનિયનના દેશો પર લાદવામાં આવેલા નવા ટેરિફ અને ગ્રીનલેન્ડના મુદ્દે સર્જાયેલા વિવાદે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભયનો માહોલ પેદા કર્યો છે. યુએસ પ્રમુખ દ્વારા લેવામાં આવેલા કડક નિર્ણયો અને તેના જવાબમાં યુરોપ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા પ્રતિ-ટેરિફને કારણે એક મોટું ‘ટ્રેડ વોર’ ફાટી નીકળવાની દહેશત છે. જ્યારે પણ વિશ્વના મોટા અર્થતંત્રો વચ્ચે આવા તણાવ ઊભા થાય છે ત્યારે ડોલર પરનો વિશ્વાસ ડગમગે છે અને સોનું રોકાણકારો માટે સૌથી સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન બની જાય છે. આ સિવાય મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં ચાલતી અશાંતિ અને તેલના ભાવમાં આવતી અસ્થિરતાએ પણ સોનાની ચમક વધારવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો છે.
ભારતીય સંદર્ભમાં જોઈએ તો નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭નું કેન્દ્રીય બજેટ અત્યંત નજીક છે અને બજારમાં ભારે ઉત્તેજના જોવા મળી રહી છે. ભારતીય રૂપિયાનું ડોલર સામે સતત ઘસાતું મૂલ્ય સ્થાનિક બજારમાં કિંમતી ધાતુઓને વધુ મોંઘી બનાવી રહ્યું છે. આયાત ડ્યુટીમાં સંભવિત ફેરફારો અને આર્થિક સર્વેક્ષણના અંદાજોની અસર પણ બજાર પર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. બીએસઈ અને નિફ્ટીમાં જોવા મળતી અસ્થિરતાને કારણે પણ ઘણા રોકાણકારો ઇક્વિટી માર્કેટમાંથી નાણાં ખેંચીને સોના અને ચાંદીમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે. ભારતમાં પરંપરાગત રીતે લગ્નસરાની સીઝનમાં રહેતી માંગ હવે રોકાણના દૃષ્ટિકોણ સાથે ભળી ગઈ છે જે ભાવને સતત ટેકો આપી રહી છે.
ચાંદીના ભાવમાં જે રીતે ઉછાળો આવ્યો છે તે આશ્ચર્યજનક છતાં તાર્કિક લાગે છે કારણ કે ચાંદી હવે માત્ર ઘરેણાંની ધાતુ રહી નથી પરંતુ તે એક અનિવાર્ય ઔદ્યોગિક ઘટક બની ગઈ છે. ગ્રીન એનર્જીના વધતા વ્યાપ સાથે સોલર પેનલ્સ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ઉત્પાદનમાં ચાંદીનો વપરાશ અનેકગણો વધી ગયો છે. આ સિવાય આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ડેટા સેન્ટર્સમાં વપરાતા સેમિકન્ડક્ટર્સમાં પણ ચાંદીની માંગ વધી છે. પુરવઠાની સામે માંગમાં રહેલા આ મોટા તફાવતને કારણે ચાંદીમાં ‘સુપર સાયકલ’ જોવા મળી રહી છે અને નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ સ્થિતિ ચાલુ રહેશે તો ચાંદી ટૂંક સમયમાં રૂ.૩,૫૦,૦૦૦ ના સ્તરને પણ સ્પર્શી શકે છે.
ભવિષ્યના દૃષ્ટિકોણથી વિશ્લેષણ કરવામાં આવે તો આગામી કેન્દ્રીય બજેટની જાહેરાતો સોના-ચાંદી માટે નવી દિશા નક્કી કરશે. જો સરકાર કિંમતી ધાતુઓ પરના ટેક્સ માળખામાં કોઈ મોટો ફેરફાર નહીં કરે તો આ તેજી જળવાઈ રહેવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ પ્રતિ ઔંસ ૫,૦૦૦ ડોલરની સપાટી તરફ ગતિ કરી રહ્યા છે જે ભારતીય બજારમાં ભાવને હજુ વધુ ઉપર લઈ જશે. રોકાણકારોએ અત્યારે બજારમાં રહેલી ભારે અસ્થિરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ‘બાય ઓન ડિપ્સ’ એટલે કે ઘટાડે ખરીદી કરવાની વ્યૂહરચના અપનાવવી જોઈએ. જો સોનાના ભાવમાં કોઈ મોટો કરેક્શન આવે અને તે રૂ.૧,૪૫,૦૦૦ ની આસપાસ મળે તો તે લાંબા ગાળા માટે સોનેરી તક સાબિત થઈ શકે છે.
નિષ્કર્ષમાં કહી શકાય કે વર્ષ ૨૦૨૬ કિંમતી ધાતુઓ માટે એક ક્રાંતિકારી વર્ષ સાબિત થઈ રહ્યું છે. ભલે ભાવમાં અત્યારે ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે પરંતુ તેની પાછળના મૂળભૂત કારણો અત્યંત મજબૂત છે. વૈશ્વિક રાજકીય અસ્થિરતા જ્યાં સુધી શાંત નહીં થાય ત્યાં સુધી સોનું અને ચાંદી રોકાણકારોના પોર્ટફોલિયોમાં મુખ્ય સ્થાન જાળવી રાખશે. સામાન્ય જનતા માટે સોનું હવે મોંઘું બન્યું છે પરંતુ આર્થિક સુરક્ષાના સંદર્ભમાં તે હજુ પણ શ્રેષ્ઠ રોકાણ ગણાય છે. આગામી બજેટના સત્રમાં નાણામંત્રી દ્વારા લેવામાં આવતા નિર્ણયો અને વૈશ્વિક શાંતિના પ્રયાસો જ આ તેજીને અંકુશમાં લાવી શકશે અથવા તેને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.
