તંત્રીની કલમે….
આસામના ડિબ્રુગઢમાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ પર બનેલી દેશની પ્રથમ ઇમરજન્સી એરસ્ટ્રીપ પર જ્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સી-૧૩૦ જે સુપર હર્ક્યુલસ વિમાન દ્વારા ઉતરાણ કર્યું, ત્યારે તે માત્ર એક સરકારી કાર્યક્રમ કે પ્રોટોકોલની ઘટના નહોતી, પરંતુ તે બદલાતા ભારતની એક સશક્ત ગુંજ હતી. વિશ્વના કોઈપણ શાસનાધ્યક્ષ દ્વારા આ પ્રકારની ઈમરજન્સી હવાઈ પટ્ટી પર લેન્ડિંગ કરવાનું સાહસ અને સામરિક નિદર્શન પ્રથમવાર જોવા મળ્યું છે, જે ભારતને વૈશ્વિક ફલક પર એક મજબૂત અને નિર્ણાયક નેતૃત્વ ધરાવતા દેશ તરીકે સ્થાપિત કરે છે. આ લેન્ડિંગ માત્ર એક રાજકીય નેરેટિવ નથી, પરંતુ તે ભારતની સંરક્ષણ સજ્જતા, સામરિક શક્તિ અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીની ક્ષમતાનું જીવંત પ્રદર્શન છે. પૂર્વોત્તરના આ સીમાવર્તી વિસ્તારમાં થયેલું આ આયોજન સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે કે ભારત હવે તેની સરહદોની સુરક્ષા માટે માત્ર પરંપરાગત સૈન્ય મથકો પર નિર્ભર નથી, પરંતુ દેશની પાયાની માળખાગત સુવિધાઓ પણ યુદ્ધકાળમાં રક્ષણ કવચ તરીકે કામ કરવા માટે સજ્જ છે.
આ ૪.૨ કિલોમીટર લાંબી હવાઈ પટ્ટી, જે રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૩૭ પર રૂ ૧૦૦ કરોડના ખર્ચે તૈયાર કરવામાં આવી છે, તે ભારતની નવીન સામરિક દૂરંદેશીનું પ્રતીક છે. ચીન જેવા અવિશ્વસનીય અને હંમેશા સરહદ પર હલચલ મચાવતા પડોશીની નજર સામે, વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખાથી નજીકના અંતરે થયેલું આ ૪૦ મિનિટનું યુદ્ધાભ્યાસ વિશ્વના અનેક દેશો માટે આશ્ચર્ય અને સાવચેતીનો વિષય બન્યો હશે. રાફેલ, સુખોઈ-૩૦ અને સ્વદેશી તેજસ જેવા લડાયક વિમાનોએ જ્યારે આ ઈમરજન્સી પટ્ટીને સ્પર્શીને ફરી ઉડાન ભરી, ત્યારે ભારતીય વાયુસેનાએ તેની ત્વરિત પ્રતિસાદ આપવાની ક્ષમતા સાબિત કરી દીધી છે. આધુનિક યુદ્ધની શૈલીમાં દુશ્મન સૌથી પહેલા વાયુસેનાના કાયમી મથકો અને રનવેને નિશાન બનાવીને સેનાને પાંગળી કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ આવા વૈકલ્પિક રનવે ભારતની લડાયક ક્ષમતાને અવિરત રાખવાની ખાતરી આપે છે. ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારતે આ જ રણનીતિથી વિરોધીઓના એરબેઝને નકામા કરી દીધા હતા, અને હવે ભારત પોતાની સુરક્ષા માટે આવી અનેક હવાઈ પટ્ટીઓનું જાળ બિછાવી રહ્યું છે.
સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ભારતની આ ઉડાન માત્ર રણમેદાન પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની આર્થિક અને ઉત્પાદકીય પાંખો પણ અત્યંત મજબૂત થઈ રહી છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ ના બજેટમાં સંરક્ષણ મંત્રાલય માટે રૂ ૭.૮૫ લાખ કરોડની જંગી ફાળવણી એ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પ્રત્યેની સરકારની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. સૌથી વધુ ગૌરવ લેવા જેવી બાબત એ છે કે ભારતનું સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદન નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ માં રૂ ૧.૫૪ લાખ કરોડને વટાવી ગયું છે, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૪-૧૫ ની સરખામણીએ ૧૭૪ ટકાનો મોટો વધારો સૂચવે છે. ભારત હવે માત્ર શસ્ત્રો ખરીદનારો દેશ રહ્યો નથી, પરંતુ તે વિશ્વના ૧૦૦ થી વધુ દેશોને બ્રહ્મોસ મિસાઈલ, ડોર્નિયર-૨૨૮ વિમાન, બુલેટપ્રૂફ જેકેટ અને અન્ય આધુનિક શસ્ત્રોની નિકાસ કરી રહ્યો છે. રૂ ૨૩૬૨૨ કરોડની સંરક્ષણ નિકાસ એ બાબતની સાક્ષી છે કે ભારત હવે વૈશ્વિક સંરક્ષણ બજારમાં એક મોટા ઉત્પાદક તરીકે ઉભરી રહ્યું છે, જેમાં અમેરિકા અને ફ્રાન્સ જેવા વિકસિત રાષ્ટ્રો પણ આપણા ગ્રાહકોની યાદીમાં સામેલ થયા છે.
આગામી સમયમાં ભારતની નજર ૨૦?૯ સુધીમાં સંરક્ષણ ઉત્પાદનને રૂ ૩ લાખ કરોડ સુધી લઈ જવાની અને નિકાસને રૂ ૫૦,૦૦૦ કરોડ સુધી પહોંચાડવાની છે. આ મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે સરકારે રૂ ૨.૧૯ લાખ કરોડનું કેપિટલ બજેટ ફાળવ્યું છે, જેનો મુખ્ય હેતુ ટેકનોલોજીનું આધુનિકીકરણ અને ડ્રોન સિસ્ટમ જેવી નવીનતમ શક્તિઓને વધુ મજબૂત કરવાનો છે. ફ્રાન્સ સાથે થયેલો નવો રાફેલ કરાર આ દિશામાં એક માઈલસ્ટોન સાબિત થશે, જેમાં ૧૧૪ માંથી ૯૬ વિમાનોનું ઉત્પાદન ભારતમાં જ કરવામાં આવશે. આનાથી માત્ર વાયુસેનાની તાકાત જ નહીં વધે, પરંતુ દેશના ૧૬,૦૦૦ થી વધુ લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને પણ નવી ઉર્જા મળશે અને રોજગારીની તકો ઊભી થશે. ભારતની આ વિકાસગાથામાં સ્વદેશી તેજસ વિમાનનું યોગદાન અનન્ય છે, જેણે સાબિત કર્યું છે કે ભારત જટિલ એરોસ્પેસ ટેકનોલોજીમાં પણ હવે આત્મનિર્ભરતા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.
આમ જોઈએ તો ડિબ્રુગઢની આ એરસ્ટ્રીપ પર વડાપ્રધાનનું લેન્ડિંગ એ એક નવા અને સશક્ત ભારતના ઉદયની જાહેરાત છે. આ ઘટના પડોશી દેશો માટે એક મજબૂત સંકેત છે કે ભારત હવે માત્ર રક્ષણાત્મક સ્થિતિમાં નથી, પરંતુ કોઈપણ આકસ્મિક સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે સંપૂર્ણ સજ્જ છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતાનો અર્થ માત્ર આયાત ઘટાડવી એ નથી, પરંતુ દેશના આત્મસન્માન અને વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતાને સુરક્ષિત રાખવી એ પણ છે. જ્યારે ભારતની મિસાઈલો અને યુદ્ધવિમાનો વિદેશી ધરતી પર પોતાની ક્ષમતા દર્શાવશે, ત્યારે તે માત્ર વ્યાપારી સોદો નહીં હોય, પણ એક વૈશ્વિક મહાશક્તિ તરીકે ભારતનો વધતો પ્રભાવ હશે.
નરેન્દ્ર જોષી
