જહાજો માટે ગ્રીન ફ્યુલના ઉત્પાદન અને સપ્લાય ક્ષેત્રે ભારતની સૌપ્રથમ પોર્ટ પર સ્થાપિત ઇ-મિથેનોલ ઉત્પાદન સુવિધાનો પાયો નંખાયો

ગુજરાત અને આસામના મુખ્યમંત્રીઓ તથા કેન્દ્રીય મંત્રી દ્વારા કંડલા ખાતે ‘નેટ ઝીરો 2070’ના લક્ષ્યને સાકાર કરવામાં મદદરૂપ થનારા ગ્રીન મિથેનોલ પ્લાન્ટનો શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો.

• કંડલા ખાતે ₹2,300 કરોડના રોકાણથી 3,500 રોજગારીઓનું સર્જન થશે
• “ગુજરાત ભારતનું વિશ્વ માટેનું પ્રવેશદ્વાર છે; હવે તે વિશ્વનું ગ્રીન એનર્જી ગેટવે બનશે”: ભૂપેન્દ્ર પટેલ
• “ભારત વિશ્વની અગ્રણી મેરિટાઇમ સત્તા તરીકે આગળ વધી રહ્યું છે; હવે તે ગ્રીન એનર્જીથી વિશ્વના જહાજોને ઉર્જા આપશે”: સર્બાનંદ સોનોવાલ
• “આસામે તેલ અને ચા દ્વારા ભારતને સક્ષમ બનાવ્યું; હવે તે ગ્રીન એનર્જીથી વિશ્વને ઉર્જા આપશે”: ડૉ. હિમંતા બિસ્વા સરમા

ગાંધીધામ, ગુજરાત | ૨૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ | ગ્રીન એનર્જી નિકાસકાર બનવા તરફ ભારતે આજે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ, કેન્દ્રીય બંદર, જહાજ અને જળમાર્ગ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલ અને આસામના મુખ્યમંત્રી ડૉ. હિમંતા બિસ્વા સરમાએ આજે કંડલા સ્થિત દીનદયાલ પોર્ટ ઓથોરિટી (DPA) ખાતે દેશના પ્રથમ પોર્ટ-આધારિત ઇ-મેથેનોલ પ્લાન્ટનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો.

આ 150 ટન પ્રતિ દિનની ક્ષમતા ધરાવતો પ્લાન્ટ ઇ-મેથેનોલના ઉત્પાદન માટે રિન્યુએબલ પાવર, પાણી અને બાયોજેનિક CO2 નો ઉપયોગ કરશે. આ એક એવું ગ્રીન ફ્યુઅલ છે જે સ્વચ્છ શિપિંગને સક્ષમ બનાવશે અને વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત વેપારી માર્ગોમાંથી એક એવા એશિયા-યુરોપ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ કોરિડોર પર ચાલતા જહાજોને આ બળતણ પૂરું પાડશે. આ પ્રોજેક્ટ ભારતને વૈશ્વિક શિપિંગ ક્ષેત્રે ગ્રીન ફ્યુઅલના નિકાસકાર તરીકે પ્રસ્થાપિત કરે છે.આ પ્લાન્ટ ભારતને ગ્રીન ફ્યુઅલના ઉત્પાદન અને સપ્લાય ક્ષેત્રે વૈશ્વિક લીડર બનાવશે, તેમજ અન્ય વૈશ્વિક ઉત્પાદકોના પ્રતિ ટન 1,300 યુએસ ડોલરના દર સામે માત્ર 750 યુએસ ડોલર પ્રતિ ટનના અત્યંત સ્પર્ધાત્મક દરે ગ્રીન મેથેનોલનું ઉત્પાદન કરશે.

₹2,300 કરોડનો આ પ્લાન્ટ દીનદયાલ પોર્ટ ઓથોરિટી (DPA) અને નામરૂપ-સ્થિત આસામ પેટ્રો-કેમિકલ્સ લિમિટેડ (APCL) નો સંયુક્ત ઉપક્રમ છે, જે તબક્કાવાર રીતે સ્કેલેબલ મોડ્યુલ્સમાં સ્થાપિત કરવામાં આવશે. પ્રોજેક્ટના પ્રથમ તબક્કામાં ₹1,200 કરોડના રોકાણ સાથે પ્રતિ દિન 50 ટનની ક્ષમતા ઉમેરવામાં આવશે, જેને જાન્યુઆરી 2027 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. ત્યારબાદ દ્વિતીય તબક્કામાં ₹1,100 કરોડના રોકાણ સાથે વધુ 100 ટન પ્રતિ દિનની ક્ષમતા ઉમેરાશે, જેનો લક્ષ્યાંક માર્ચ 2027 રાખવામાં આવ્યો છે — આ સાથે કુલ રોકાણ ₹2,300 કરોડ પહોંચશે.બંને ભાગીદારો વચ્ચે મૂડી યોગદાનનું પ્રમાણ DPA અને APCL વચ્ચે 76:24 ના ગુણોત્તરમાં છે. પ્રોજેક્ટમાં DPA ના યોગદાનમાં ₹567.32 કરોડની ઇક્વિટી કેપિટલ, 75 એકર જમીન, ડિસેલિનેટેડ પાણી અને ગ્રીન હાઇડ્રોજનના રૂપમાં રિન્યુએબલ એનર્જીનો સમાવેશ થાય છે. આ ભારતમાં સૌથી મોટી ઇ-મેથેનોલ ઉત્પાદન સુવિધાઓમાંની એક હશે અને તે 3,500 થી વધુ પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારીનું સર્જન કરશે. આ પ્લાન્ટ કંડલા અને તેની આસપાસ ગ્રીન મોલિક્યુલ્સના ઉત્પાદનમાં સંકળાયેલા પરિવહન, સંગ્રહ, સપ્લાય અને અન્ય સંબંધિત સહાયક ક્ષેત્રો સહિત સંપૂર્ણ ગ્રીન એનર્જી વેલ્યુ ચેઇનને પ્રોત્સાહન આપશે.

આ પ્રોજેક્ટ 2070 સુધીમાં ‘નેટ ઝીરો’ ઉત્સર્જન હાંસલ કરવાના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના સંકલ્પને ટેકો આપે છે અને ઊર્જા ક્ષેત્રે વડાપ્રધાનના ‘આત્મનિર્ભરતા’ મિશન તેમજ ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા, મેક ફોર ધ વર્લ્ડ’ના અમલીકરણને બળ આપશે. આ પ્રોજેક્ટ ભારતના મેરિટાઇમ ક્ષેત્રનો વિસ્તાર કરવાના વ્યાપક પ્રયાસો વચ્ચે આવ્યો છે.સરકાર આગામી પાંચ વર્ષમાં દેશના મર્ચન્ટ ફ્લીટમાં 100 નવા જહાજો ઉમેરવાની યોજના ધરાવે છે અને 2047 સુધીમાં ભારતને વિશ્વના ટોચના પાંચ જહાજ-માલિકી ધરાવતા દેશોમાં સામેલ કરવાનું લક્ષ્ય રાખે છે. વૈશ્વિક શિપિંગ ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની મર્સકે (Maersk) પણ ભારતમાં બનેલા કન્ટેનરના ઓર્ડર આપવાનું શરૂ કરી દીધું છે. દીનદયાલ પોર્ટ ઓથોરિટીના વ્યાપક મેગા પોર્ટ વિકાસના ભાગરૂપે, વાડિનાર ખાતે ₹1,520 કરોડનો DPA-કોચિન શિપયાર્ડ લિમિટેડ (CSL) શિપબિલ્ડિંગ પ્રોજેક્ટ પણ કાર્યરત છે, જેની સાથે પોરબંદરના કુછડી ખાતે પ્રસ્તાવિત ગ્રીનફિલ્ડ શિપબિલ્ડિંગ અને રિપેર ક્લસ્ટરને પણ સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી મળી ગઈ છે.

દિબ્રુગઢ લોકસભા ક્ષેત્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું હતું કે, આસામ પેટ્રો-કેમિકલ્સ તેમના મતવિસ્તારના નામરૂપમાં સ્થિત છે. તેમણે દ્વારકાના ભગવાન કૃષ્ણ અને ઉત્તર-પૂર્વના રુકમિણીની પૌરાણિક કથા, તેજપુરના ઉષા અને અનિરૂદ્ધની વાર્તા તથા 15મી સદીના આસામી સંત શ્રીમંત શંકરદેવના કાર્યોનો ઉલ્લેખ કરીને આસામ અને ગુજરાત વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક સંબંધોને પણ રેખાંકિત કર્યા હતા. આ પ્રોજેક્ટને આસામ અને ગુજરાતની શક્તિઓને રાષ્ટ્રની સેવામાં એકસાથે લાવતા ‘એક ભારત શ્રેષ્ઠ ભારત’ના એક શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ તરીકે પણ વર્ણવવામાં આવ્યો હતો.

“વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીજીના નેતૃત્વમાં ભારત અભૂતપૂર્વ ઝડપ અને ગ્રીન એનર્જી સાથે આગળ વધી રહ્યું છે, અને આ યાત્રાનું નેતૃત્વ કરવા બદલ ગુજરાત ગર્વ અનુભવે છે,” એમ ભૂપેન્દ્ર પટેલે જણાવ્યું હતું. “કચ્છ અને ગુજરાતનો લાંબો દરિયાકિનારો હવે કંડલા દ્વારા વિશ્વના જહાજોને ઊર્જા પૂરી પાડશે. આ પ્લાન્ટ આપણી રિન્યુએબલ ક્ષમતાને નિકાસમાં પરિવર્તિત કરે છે અને ગુજરાતના દરિયાકિનારાને વિશ્વ માટે ભારતની ગ્રીન એનર્જીનું પ્રવેશદ્વાર બનાવે છે.”

“વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીજીએ ભારતને અનુસરવાને બદલે નેતૃત્વ કરવાનો આત્મવિશ્વાસ આપ્યો છે,” સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું હતું. “જેમ ભારત હવે તેના પોતાના જહાજો અને કન્ટેનર બનાવી રહ્યું છે, તેમ ટૂંક સમયમાં તે વૈશ્વિક વેપારને ઊર્જા આપતું ક્લીન ફ્યુઅલ પણ બનાવશે. આગામી વર્ષોમાં, કંડલા સિંગાપોર-રોટરડમ રૂટ પર ગ્રીન-ફ્યુઅલ હબ બનશે અને આ પ્લાન્ટ દેશના દરેક મુખ્ય પોર્ટ માટે એક મોડેલ બનશે. તે આપણા યુવાનો માટે કૌશલ્યપૂર્ણ કારકિર્દીના દ્વાર ખોલશે અને ભારતને 2070 સુધીમાં નેટ ઝીરો અને 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના લક્ષ્યો હાંસલ કરવા તરફ મજબૂતીથી આગળ વધારશે.”

“વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીજીએ ઉત્તર-પૂર્વને ભારતના ગ્રોથ સ્ટોરીના કેન્દ્રમાં મૂક્યું છે, અને આસામ એ સાહસિકતા તથા મહત્વાકાંક્ષા સાથે તે વિશ્વાસનો બદલો ચૂકવી રહ્યું છે,” એમ ડૉ. હિમંતા બિસ્વા સરમાએ જણાવ્યું હતું. “વિશાળ બ્રહ્મપુત્રા નદી, વિપુલ પ્રમાણમાં સૂર્યપ્રકાશ અને અથાહ જળવિદ્યુત ક્ષમતા ધરાવતું આસામ ગ્રીન એનર્જીનું પાવરહાઉસ બનવા માટે તૈયાર છે. આજે, આસામની એક કંપની તે ક્ષમતાને નામરૂપથી કંડલા સુધી લઈ જઈ રહી છે, જે સાબિત કરે છે કે ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના ક્લીન એનર્જી ભવિષ્યને બળ આપશે.”

આ પ્રસંગે કચ્છના લોકસભા સાંસદ વિનોદ ચાવડા, ગાંધીધામના ધારાસભ્ય માલતીબેન કિશોર મહેશ્વરી, આસામ સરકારના પોલિટિકલ સેક્રેટરી તરંગ ગોગોઈ, આસામ પેટ્રો-કેમિકલ્સના ચેરમેન વિકુલ બિકુલ ડેકા અને વાઈસ ચેરમેન હેમંત ગોગોઈ, તથા દીનદયાલ પોર્ટ ઓથોરિટી (DPA)ના ચેરમેન સુશીલ કુમાર સિંહ સહિત સરકાર અને બંને સંસ્થાઓના અન્ય મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ સમારોહ ગાંધીધામ ખાતે આવેલા DPA એક્ઝિબિશન ગ્રાઉન્ડ પર યોજાયો હતો.

== સમાપ્ત ==