કાંતિલાલ માંડોત
સુરત
સંસદના ઉપલા ગૃહમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું એક કલાક આડત્રીસ મિનિટનું ભાષણ ફક્ત રાજકીય જવાબ નહોતું, પરંતુ છેલ્લા સાત દાયકામાં ભારતની રાજકીય સંસ્કૃતિ અને છેલ્લા અગિયાર વર્ષમાં તેના પરિવર્તનનું પ્રતિબિંબ હતું. વિપક્ષના હોબાળા, સૂત્રોચ્ચાર અને વોકઆઉટ વચ્ચે આપવામાં આવેલા આ ભાષણમાં દેશ આજે ક્યાં છે અને કઈ માનસિકતા તેને આગળ ધપાવી રહી છે તે પ્રશ્ન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું. વડા પ્રધાનનું નિવેદન, “બોફોર્સ સોદાથી વેપાર સોદા સુધી,” એક સંપૂર્ણ પરિવર્તનનું પ્રતીક છે, જેમાં ભારત કૌભાંડો, નીતિગત જડતા અને વૈશ્વિક અવિશ્વાસના સમયગાળામાંથી બહાર આવ્યું છે અને આત્મનિર્ભરતા, વૈશ્વિક ભાગીદારી અને આર્થિક મહત્વાકાંક્ષાના માર્ગ પર આગળ વધ્યું છે.
કોંગ્રેસ રાજકારણ લાંબા સમયથી સત્તાને પોતાનો જન્મસિદ્ધ અધિકાર માનતું આવ્યું છે. સ્વતંત્રતા પછી દાયકાઓ સુધી કેન્દ્ર સરકાર અને અનેક રાજ્યોમાં શાસન કરવા છતાં, કોંગ્રેસ દેશને જરૂરી નિર્ણાયક નેતૃત્વ પૂરું પાડવામાં નિષ્ફળ ગયું. બોફોર્સ કૌભાંડ ફક્ત સંરક્ષણ સોદા વિશે નહોતું, પરંતુ તે માનસિકતાનું પ્રતિબિંબ હતું જેમાં સત્તા, પરિવાર અને હિતોના જોડાણે રાષ્ટ્રીય હિતોને ઢાંકી દીધા હતા. તે સમયગાળા દરમિયાન, ભારત વૈશ્વિક મંચ પર એક એવો દેશ હતો, જેની સાથે વિશ્વ વાટાઘાટો કરવામાં ખચકાટ અનુભવતું હતું, અને જેની અર્થવ્યવસ્થા સહાય અને લોન પર આધારિત માનવામાં આવતી હતી.
વડા પ્રધાન મોદીએ રાજ્યસભામાં યોગ્ય રીતે નિર્દેશ કર્યો હતો કે કોંગ્રેસ, ટીએમસી અને ડીએમકે જેવા પક્ષો દાયકાઓ સુધી સત્તામાં રહ્યા, છતાં દેશ તેમને કઈ સિદ્ધિઓ માટે યાદ કરે છે તે પ્રશ્ન અનુત્તરિત રહ્યો છે. તેનાથી વિપરીત, છેલ્લા અગિયાર વર્ષમાં ભારતની છબી બદલાઈ ગઈ છે. આજે, ભારત વિશ્વની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવાના માર્ગે છે, વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓમાં તેની ભૂમિકા મજબૂત થઈ છે, અને મોટા દેશો ભારત સાથે વેપાર કરાર કરવા આતુર છે. યુરોપિયન યુનિયનથી લઈને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સુધીના દેશો સાથેના વેપાર કરારો આ બદલાયેલા વિશ્વાસનો પુરાવો છે.
કોંગ્રેસ પક્ષની સમસ્યાઓ તેની નીતિઓ સુધી મર્યાદિત નથી; તેની ભાષા અને સંસ્કૃતિ પણ શંકાસ્પદ છે. “મોદી, તમારી કબર ખોદવામાં આવશે” જેવા નારા ફક્ત રાજકીય અસંમતિના શિષ્ટાચારનું ઉલ્લંઘન કરતા નથી પરંતુ લોકશાહી મૂલ્યોનું પણ અપમાન કરે છે. વડા પ્રધાને યોગ્ય રીતે પૂછ્યું કે આ કેવા પ્રકારની “પ્રેમની દુકાન” છે, જ્યાં તે ચૂંટાયેલા વડા પ્રધાનની કબર ખોદવાની વાત કરે છે. આ ભાષા સૂચવે છે કે કોંગ્રેસ નકારાત્મકતા અને વ્યક્તિગત બદલાની રાજનીતિમાં ફસાયેલી છે, જ્યારે દેશ સકારાત્મક એજન્ડા અને ભવિષ્ય માટે એક દ્રષ્ટિકોણ માટે ઝંખે છે.
કોંગ્રેસના “ક્રાઉન પ્રિન્સ” દ્વારા એક શીખ સાંસદને દેશદ્રોહી તરીકે ઉલ્લેખ કરવો પણ આ માનસિકતા તરફ નિર્દેશ કરે છે. આ ફક્ત એક વ્યક્તિ પરની ટિપ્પણી નથી, પરંતુ સમગ્ર શીખ સમુદાય અને તેમના ગુરુઓનું અપમાન છે. જે પક્ષ લાંબા સમયથી સમાવેશકતા અને ધર્મનિરપેક્ષતાને સમર્થન આપતો હતો તે હવે ઓળખ રાજકારણ અને વિભાજનકારી વાણીકર્મમાં ફસાયેલો દેખાય છે. વડા પ્રધાનનો દાવો કે આ શીખો અને ગુરુઓનું અપમાન છે તે ફક્ત રાજકીય આરોપ નથી, પણ એક સામાજિક ચેતવણી પણ છે.
વિકસિત ભારતની સરકારની દ્રષ્ટિ અને કોંગ્રેસ પક્ષની દ્રષ્ટિ વચ્ચે મૂળભૂત તફાવત છે. મોદી સરકાર માને છે કે ૧.૪ અબજ ભારતીયો સમસ્યા નથી, પણ તકો છે. તેનાથી વિપરીત, નેહરુ-ઇન્દિરા યુગ વસ્તીને સમસ્યા તરીકે જોતો હતો. આ દ્રષ્ટિકોણ નીતિનિર્માણનું માર્ગદર્શન આપે છે. જ્યારે નેતૃત્વ લોકો પર વિશ્વાસ કરે છે, ત્યારે પરિણામો જાહેર ભાગીદારી, સ્ટાર્ટઅપ સંસ્કૃતિ, ડિજિટલ ક્રાંતિ અને ઝડપી માળખાગત વિકાસના સ્વરૂપમાં બહાર આવે છે.
કલમ ૩૭૦ રદ કરવી આ નિર્ણાયક નેતૃત્વનું ઉદાહરણ છે. રાજકીય ઇચ્છાશક્તિએ દાયકાઓથી અશક્ય માનવામાં આવતી વસ્તુને શક્ય બનાવી. આ માત્ર એક બંધારણીય પગલું નહોતું, પરંતુ એક સંદેશ હતો કે ભારત હવે બોલ્ડ નિર્ણયો લેવામાં અચકાતું નથી. કોંગ્રેસ હજુ પણ આને તેના જૂના દ્રષ્ટિકોણથી જુએ છે કારણ કે તે પરિવર્તનની રાજનીતિ સ્વીકારી શક્યું નથી.
વેપાર સોદા અંગે વાણિજ્ય પ્રધાન પીયૂષ ગોયલ અને વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકરના નિવેદનો પુષ્ટિ કરે છે કે ભારત-અમેરિકા સંબંધો એક નવા તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યા છે. આયાત ડ્યુટીમાં કાપ, સંયુક્ત નિવેદનો અને સંભવિત હસ્તાક્ષરો ફક્ત આર્થિક આંકડા નથી, પરંતુ વિશ્વ ભારતમાં જે વિશ્વાસ મૂકે છે તેનું પ્રતીક છે. ભારત, જે એક સમયે વાટાઘાટોના ટેબલ પર સ્થાન મેળવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું હતું, તે હવે શરતો પર આદેશ આપવાની સ્થિતિમાં છે.
કોંગ્રેસ પક્ષ માટે વિડંબના એ છે કે તે આ પરિવર્તનને સ્વીકારવાને બદલે તેને નકારવામાં શક્તિ ખર્ચી રહ્યું છે. વડા પ્રધાનના પદને પોતાની જાગીર માનવાની માનસિકતા હજુ પણ તેને પરેશાન કરે છે. તે એ પ્રશ્નથી પરેશાન છે કે એક નમ્ર પૃષ્ઠભૂમિનો વ્યક્તિ દેશનું નેતૃત્વ કેવી રીતે કરી શકે છે. આ અસ્વસ્થતા તેના વાણીકમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે, પછી ભલે તે “ગંભીર” જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરે કે વ્યક્તિગત આરોપો.
આજનું ભારત લાગણીઓથી નહીં, પરંતુ હકીકતો અને પરિણામોથી બોલે છે. અગિયાર વર્ષમાં રસ્તાઓ, રેલ્વે, ડિજિટલ ચુકવણીઓ, સંરક્ષણ ઉત્પાદન, અવકાશ અને રાજદ્વારીમાં જે ફેરફારો થયા છે તે પ્રચારનું પરિણામ નથી, પરંતુ નીતિગત સુસંગતતા અને સમર્પણનું પરિણામ છે. ભારતને વૈશ્વિક સત્તા પર લઈ જવાનું વડા પ્રધાન મોદીનું લક્ષ્ય માત્ર એક સ્વપ્ન નથી, પરંતુ સ્પષ્ટ રોડમેપ પર આધારિત છે.આખરે, આ ચર્ચા ફક્ત મોદી વિરુદ્ધ કોંગ્રેસ વિશે નથી, પરંતુ જૂના અને નવા વિચાર વિશે છે. એક તરફ રાજકારણ છે જે ભૂતકાળના કૌભાંડો, ભાઈ-બહેનો અને નકારાત્મક સૂત્રોને દૂર કરી શકતું નથી, અને બીજી તરફ નેતૃત્વ છે જે આત્મવિશ્વાસ, પ્રામાણિકતા અને સખત મહેનત દ્વારા ભારતને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવા માંગે છે. બોફોર્સથી વેપાર સોદા સુધીની આ સફર દર્શાવે છે કે દેશે પોતાનો માર્ગ પસંદ કર્યો છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે કોંગ્રેસ ક્યારે પોતાની અંદર જોશે
