ભારતની ફાર્માસ્યુટિકલ સપ્લાય ચેઇન પર દબાણ
દવા ઉત્પાદનમાં વપરાતા કાચા માલના ખર્ચમાં વધારો
(સંપૂર્ણ સમાચાર સેવા)
નવી દિલ્હી, તા.૧૧ માર્ચ ૨૦૨૬ — અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા ઇરાન પરના હુમલાઓ બાદ, પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે. મુખ્ય જળમાર્ગો પર અસરકારક અવરોધ અને સપ્લાય ચેઇન વિક્ષેપોને કારણે ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. આ દરમિયાન, બીજી કટોકટી ઉભી થઈ છે.
અહેવાલો જણાવે છે કે યુદ્ધ ભારતના ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ પર પણ અસર કરી રહ્યું છે. અહેવાલો જણાવે છે કે ભારતની ફાર્માસ્યુટિકલ સપ્લાય ચેઇન પર દબાણ વધી રહ્યું છે, જેના કારણે દવા ઉત્પાદનમાં વપરાતા કાચા માલના ખર્ચમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.
ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગના અધિકારીઓને ટાંકીને ખાનગી પોર્ટલે એક અહેવાલ આપ્યો છે કે કી સ્ટાર્ટિંગ મટિરિયલ્સ (દ્ભજીસ્) અને એક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિએન્ટ્સ (છૈઁં)ના ભાવ વધવા લાગ્યા છે. દ્ભજીસ્ અને છૈઁં દવાઓ બનાવવા માટે આવશ્યક ઘટકો છે.
છેલ્લા અઠવાડિયામાં, વૈશ્વિક તણાવ, ડોલરમાં વધઘટ અને સપ્લાય વિક્ષેપોને કારણે ભાવમાં ૫થી ૧૦૦ ટકાનો વધારો થયો છે. અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે જો યુદ્ધ ચાલુ રહેશે, તો આ મહત્વપૂર્ણ કાચા માલની અછત સર્જાઈ શકે છે.
અલ્ટ્રા ડ્રગ્સના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર સંદીપ અરોરાએ જણાવ્યું હતું કે, દવાઓની અછત સર્જાઈ શકે છે કારણ કે વેપારીઓ કાચા માલ માટે ઓર્ડર લઈ રહ્યા નથી. તેમણે ઉમેર્યું કે, સોલવન્ટ ભાવમાં વધારો થયો છે. વધુમાં, નાના વેપારીઓ અને સપ્લાયર્સ પણ કિંમતોમાં વધુ વધારો કરીને યુદ્ધની પરિસ્થિતિનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ભારત તેના છૈઁં, મધ્યસ્થી અને આવશ્યક સામગ્રીનો આશરે ૬૫થી ૭૦ ટકા ચીનથી આયાત કરે છે.
એક્સપર્ટના મતે, આનું સૌથી મોટું કારણ અનિશ્ચિતતા વચ્ચે ડોલરનું મજબૂત થવું છે. ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગમાં મોટાભાગના કાચા માલનો વેપાર ડોલરમાં થાય છે. આવી સ્થિતિમાં, ડોલર મજબૂત થતાં આયાતનો ખર્ચ આપમેળે વધે છે. બીજું કારણ સોલવન્ટ્સની કિંમતમાં વધારો છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં સોલવન્ટ્સની કિંમતમાં ૨૦થી ૨૫ ટકાનો વધારો થયો છે.
વધુમાં, લોજિસ્ટિકલ વિક્ષેપો પણ ઉભરી રહ્યા છે. મુંબઈ સ્થિત એક ફાર્માસ્યુટિકલ કંપની માટે કામ કરતા એક ઉદ્યોગ એક્ઝિક્યુટિવે જણાવ્યું હતું કે, વધતી સુરક્ષા ચિંતાઓ અને મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગોના અવરોધને કારણે, જહાજો અને કન્ટેનર વિલંબિત થઈ રહ્યા છે અથવા ફસાઈ રહ્યા છે, જેના કારણે ફાર્માસ્યુટિકલ કાચા માલની અવરજવર પર અસર પડી રહી છે. ઘણા જહાજો બંદરો પર પાછા ફર્યા ન હોવાથી કન્ટેનરની અછત છે.
