- મુંબઈ બીએસઈ (બીએમસી) પર ભગવો લહેરાયોઃ ત્રણ દાયકાના શિવસેના શાસનનો અંત અને ભાજપના મેયર બનવાના પ્રબળ સંકેત
મહારાષ્ટ્રની ૨૯ મહાનગરપાલિકાઓના વર્ષ ૨૦૨૬ના ચૂંટણી પરિણામોએ રાજ્યના રાજકીય ઇતિહાસમાં એક અભૂતપૂર્વ વળાંક આણ્યો છે. એશિયાની સૌથી ધનિક ગણાતી મુંબઈ મહાનગરપાલિકામાં લાંબા સમયથી ચાલી આવતા ઠાકરે પરિવાર અને શિવસેનાના અજેય ગઢના કાંગરા આ વખતે વિખેરાઈ ગયા છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી અને મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેના નેતૃત્વ હેઠળની શિવસેનાના ગઠબંધન એટલે કે મહાયુતિએ ૧૨૮ થી વધુ બેઠકો પર પ્રચંડ વિજય મેળવીને સ્પષ્ટ બહુમતી હાંસલ કરી છે. મુંબઈની કુલ ૨૨૭ બેઠકોમાંથી બહુમતી માટે ૧૧૪ બેઠકોની જરૂર હોય છે, જે આંકડો મહાયુતિએ આસાનીથી વટાવી દીધો છે. આ ઐતિહાસિક જીત સાથે હવે મુંબઈમાં ભાજપનો મેયર બને તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે, જે છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી શિવસેના (યુબીટી) ના કબજામાં રહેલા મુંબઈના વહીવટમાં એક મોટો ફેરફાર લાવશે. ઉદ્ધવ ઠાકરેના નેતૃત્વવાળી શિવસેના (યુબીટી) ને ૬૦ થી ઓછી બેઠકો પર સંતોષ માનવો પડ્યો છે, જે તેમના રાજકીય અસ્તિત્વ માટે મોટો પડકાર છે.
નાયબ મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે આ વિજયને વધાવતા જણાવ્યું હતું કે, “આ જીત વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિકાસના એજન્ડા અને અમારી સરકારે મુંબઈના મરાઠી માણસો તેમજ દરેક નાગરિક માટે કરેલા કામોનો વિજય છે. મુંબઈના લોકોએ ભ્રષ્ટાચાર અને અસ્થિરતાને નકારીને વિકાસને પસંદ કર્યો છે. હવે મુંબઈમાં પારદર્શક વહીવટ આવશે.” બીજી તરફ, મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેએ વિરોધીઓ પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, “જે લોકો અમને ઘરમાં બેસાડવાની વાતો કરતા હતા, જનતાએ તેમને જ ઘરે બેસાડી દીધા છે. આ સાચી શિવસેનાનો વિજય છે, જે લોકો માટે કામ કરે છે, સત્તા માટે નહીં.”
રાજ્યના અન્ય મહત્વના શહેરોમાં પણ વિપક્ષી મહાવિકાસ આઘાડીને આકરા પરાજયનો સામેનો કરવો પડ્યો છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ મહારાષ્ટ્રના પુણે અને પિંપરી-ચિંચવડમાં, જે વર્ષોથી પવાર પરિવારનો પ્રભાવશાળી વિસ્તાર રહ્યો છે, ત્યાં ભાજપે પોતાની પકડ વધુ મજબૂત કરી છે. પુણે મહાનગરપાલિકામાં ભાજપે ૯૦ થી વધુ બેઠકો પર લીડ મેળવી છે, જ્યારે શરદ પવાર અને અજીત પવારના બંને જૂથો એકસાથે લડ્યા હોવા છતાં માત્ર જૂજ બેઠકોમાં સમેટાઈ ગયા છે. પિંપરી-ચિંચવડમાં પણ ભાજપે ૮૧ બેઠકો પર લીડ મેળવીને પવાર પરિવારના ગઢમાં મોટું ગાબડું પાડ્યું છે. નાગપુરમાં પણ ભાજપનો દબદબો અકબંધ રહ્યો છે, જ્યાં ૧૫૧ બેઠકોમાંથી ૧૧૩ બેઠકો પર પ્રચંડ વિજય મેળવી પક્ષે ફરીથી સત્તા સ્થાપિત કરી છે. મુંબઈમાં મરાઠી મતોના નામે એકસાથે આવેલા ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરેની યુતિ જનતા પર કોઈ જાદુ ચલાવી શકી નથી, જેના પરિણામે એમએનએસ માત્ર ૯ બેઠકો પર અટકી ગયું છે.
સમગ્ર રાજ્યના પરિણામો પર નજર કરીએ તો કોંગ્રેસ માટે આ ચૂંટણી પરાજયનું મોજું લઈને આવી છે. લાતુર અને કોલ્હાપુરમાં નાની જીત સિવાય મોટા શહેરોમાં કોંગ્રેસ ક્યાંય નિર્ણાયક સ્થિતિમાં દેખાઈ નથી. લાતુર મહાનગરપાલિકામાં કોંગ્રેસે ૪૩ બેઠકો જીતીને પોતાની સત્તા જાળવી રાખી છે, જે તેમની માટે એકમાત્ર રાહત છે. મુંબઈના ધરાવી વિસ્તારમાં કોંગ્રેસના ઉમેદવાર આશા કાલેએ જીત મેળવીને પક્ષની થોડી શાખ જાળવી રાખી છે. મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેના ગઢ ઠાણેમાં મહાયુતિએ વિરોધીઓને સદંતર પછાડી દીધા છે અને ત્યાં પણ પ્રચંડ બહુમતી હાંસલ કરી છે. નાશિક અને છત્રપતિ સંભાજીનગરમાં પણ મહાયુતિની ભવ્ય આગેકૂચ જોવા મળી છે. માલેગાંવમાં સ્થાનિક સમીકરણોને કારણે ઈસ્લામ પાર્ટી સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરી છે, જે દર્શાવે છે કે લઘુમતી બહુલ વિસ્તારોમાં મુખ્ય પ્રવાહના પક્ષોની પકડ ઢીલી પડી છે.
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, આ ચૂંટણી પરિણામો આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી માટેનો માર્ગ મોકળો કરશે. જનતાએ અસ્થિર ગઠબંધન કરતા એક મજબૂત અને નિર્ણાયક સરકારને પ્રાથમિકતા આપી છે. મુંબઈના પ્રોજેક્ટ્સ અને ખાસ કરીને ધરાવી પુનઃવિકાસ પ્રોજેક્ટ પર આ પરિણામોની સીધી અસર પડશે. શિવસેના (યુબીટી) માટે મુંબઈનું શાસન ગુમાવવું એ તેમના આર્થિક અને રાજકીય સંગઠન માટે સૌથી મોટો ફટકો છે.
મુંબઈ મહાનગરપાલિકાના કેટલાક મુખ્ય વિજેતાઓની યાદીઃ
રેખા યાદવ (શિંદે સેના): વોર્ડ ૧ (દહિસર) માંથી પ્રથમ ઉત્તર ભારતીય મહિલા વિજેતા.
તેજસ્વિની ઘોસાલકર (ભાજપ): વોર્ડ ૨ માંથી ભવ્ય વિજય.
પ્રેરણા હોનરાવ (ભાજપ): લાતુરમાં કોંગ્રેસના પૂર્વ મેયરને હરાવી જીત મેળવી.
પ્રકાશ ગંગાધરે (ભાજપ): વોર્ડ ૧૦૪ (મુલુંડ વેસ્ટ) માંથી ૧૫,૫૬૯ મતોથી વિજયી.
અજય પાટીલ (ભાજપ): વોર્ડ ૨૧૪ (બ્રીચ કેન્ડી) માંથી ૮,૭૫૯ મતોની સરસાઈથી જીત.
આશા કાલે (કોંગ્રેસ): વોર્ડ ૧૮૩ (ધરાવી) માંથી વિજય મેળવી પક્ષની આબરૂ બચાવી.
યોગિતા કદમ (શિવસેના યુબીટી: વોર્ડ ૩૭ માંથી ૧૦,૯૮૧ મતોથી વિજય.
આ ઐતિહાસિક જનાદેશ બાદ મહારાષ્ટ્રમાં હવે ‘ડબલ એન્જિન’સરકારની સાથે નગર પાલિકાઓમાં ‘ત્રીપલ અ ેન્જિનનો પાવર વધશે અને શહેરી વિકાસના પ્રોજેક્ટ્સમાં ગતિ આવવાની ધારણા છે. વિપક્ષી મહાવિકાસ આઘાડીએ હવે તેમના ગઠબંધન અને રણનીતિ પર ગંભીરતાથી વિચાર કરવો પડશે.અહીં એક વાત ચોક્કસ થઈ ગઈ છે કે લોકો દેશનું હિત જુએ છે., માત્ર મરાઠી માનુષનો ફંદા ચાલ્યો નથી.
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, મહાયુતિના આ પ્રચંડ વિજય પાછળ ડબલ એન્જિન સરકારની વિકાસલક્ષી યોજનાઓ અને હિન્દુત્વના મુદ્દાઓનું સફળ સંયોજન રહ્યું છે. ખાસ કરીને મુંબઈમાં ગુજરાતી અને ઉત્તર ભારતીય મતોનું ભાજપ તરફી ધ્રુવીકરણ અને મરાઠી મતોમાં પડેલા ફાંટાએ પરિણામોમાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી છે. પશ્ચિમ મહારાષ્ટ્રમાં પવાર પરિવારના બંને જૂથો એકસાથે હોવા છતાં ભાજપની સંગઠનાત્મક શક્તિ સામે હારી ગયા છે. આ પરિણામો આગામી રાજ્ય સ્તરની ચૂંટણીઓ માટે મહાયુતિનો આત્મવિશ્વાસ વધારનારા છે, જ્યારે વિપક્ષી મહાવિકાસ આઘાડી માટે પોતાની રણનીતિ પર પુનઃવિચાર કરવાનો સમય પાકી ગયો છે.
