તંત્રીની કલમે….
મહારાષ્ટ્રની સત્તાનું પ્રવેશદ્વાર ગણાતી ૨૯ મહાનગરપાલિકાઓના પરિણામોએ રાજ્યના રાજકીય ઇતિહાસમાં એક નવો અધ્યાય અંકિત કર્યો છે. આ પરિણામો માત્ર આંકડાની માયાજાળ નથી, પરંતુ બદલાતા મહારાષ્ટ્રના જનમતનો સ્પષ્ટ પડઘો છે. મુંબઈ મહાનગરપાલિકા, જે વિશ્વની સૌથી ધનિક સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થા તરીકે જાણીતી છે, તેના ત્રણ દાયકા જૂના શિવસેનાના અભેદ્ય ગઢમાં ગાબડું પાડીને મહાયુતિએ જે વિજય હાંસલ કર્યો છે, તેણે વિરોધ પક્ષોના તમામ ગણિતોને ઊંધા પાડી દીધા છે. મુંબઈમાં હવે ભારતીય જનતા પાર્ટીનો મેયર બનવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે, જે બાબત ઉદ્ધવ ઠાકરેના નેતૃત્વ હેઠળની શિવસેના માટે અસ્તિત્વના સંઘર્ષ સમાન સાબિત થઈ શકે છે.
મુંબઈના પરિણામોનું વિશ્લેષણ કરીએ તો જણાય છે કે ભાજપ અને શિંદે જૂથની મહાયુતિએ જે વ્યૂહરચના અપનાવી હતી તે કારગત નીવડી છે. ઠાકરે અને રાજ ઠાકરેની યુતિ હોવા છતાં મુંબઈની જનતાએ વિકાસના એજન્ડાને પ્રાથમિકતા આપી હોય તેમ જણાય છે. દક્ષિણ મુંબઈથી લઈને પરાં વિસ્તારો સુધી ભગવો લહેરાયો છે, પરંતુ આ વખતે તે અસલ શિવસેના અને ભાજપના જોડાણનો વિજય હોવાનું મનાય છે. ખાસ કરીને બીએમસીમાં બહુમતી મેળવવી એ મહાયુતિ માટે ૨૦૨૬ના વર્ષની સૌથી મોટી રાજકીય સિદ્ધિ છે. આ વિજયે સાબિત કર્યું છે કે ઈમોશનલ કાર્ડ કરતા ગવર્નન્સ અને કનેક્ટિવિટીના મુદ્દાઓ જનતાને વધુ સ્પર્શી રહ્યા છે. પુણે અને પિંપરી-ચિંચવડ જેવા પશ્ચિમ મહારાષ્ટ્રના મહત્વના વિસ્તારોમાં પણ પરિવર્તનની લહેર જોવા મળી છે. વર્ષો સુધી જે વિસ્તારો પર પવાર પરિવારનો પ્રભાવ રહ્યો હતો, ત્યાં ભાજપે એકહથ્થુ સત્તા જાળવી રાખીને મોટો ફટકો આપ્યો છે. અજીત પવાર અને શરદ પવારના જૂથો વચ્ચેના આંતરિક વિખવાદનો સીધો ફાયદો મહાયુતિને મળ્યો હોય તેવું સ્પષ્ટ દેખાય છે. નાગપુરમાં પણ દેવેન્દ્ર ફડણવીસના નેતૃત્વમાં ભાજપનો દબદબો અકબંધ રહ્યો છે, જ્યાં ૧૫૧ બેઠકોમાંથી ૮૦થી વધુ બેઠકો પર લીડ મેળવીને પક્ષે વિપક્ષોના સૂપડા સાફ કરી દીધા છે. ઠાણેમાં મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેએ પોતાનું પ્રભુત્વ સાબિત કર્યું છે અને ત્યાં મહાવિકાસ આઘાડીના સૂત્રધારોને પછાડીને ફરી એકવાર પોતાની પકડ મજબૂત કરી છે. જોકે, આ ભવ્ય વિજય વચ્ચે કોંગ્રેસ માટે સ્થિતિ ચિંતાજનક બની રહી છે. મોટા શહેરોમાં કોંગ્રેસના સુપડા સાફ થઈ ગયા છે. લાતુર અને કોલ્હાપુરમાં નાની જીત મેળવીને પક્ષે પોતાની હાજરી નોંધાવી છે, પરંતુ રાજ્ય સ્તરે નેતૃત્વની કમી અને રણનીતિના અભાવે પક્ષને હાંસિયામાં ધકેલી દીધો છે. માત્ર ધરાવી એટલે કે ધાણીબજારમાં આશા કાલેએ જીત મેળવીને કોંગ્રેસની આબરૂ બચાવી છે, પરંતુ તે દરિયામાં ખારાશ સમાન છે. બીજી તરફ, માલેગાંવમાં ઈસ્લામ પાર્ટી અને એઆઈએમઆઈએમનો ઉદય એ નવા ધ્રુવીકરણ તરફ ઈશારો કરે છે, જે ભવિષ્યમાં રાજ્યના રાજકારણ માટે નવો પડકાર બની શકે છે.
આમ જોઈએ તો, આ ચૂંટણી પરિણામોએ સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે મહારાષ્ટ્રની જનતા હવે અસ્થિર ગઠબંધનો અને પરિવારવાદના રાજકારણથી ઉપર ઉઠી રહી છે. નાશિક અને સંભાજીનગરમાં પણ મહાયુતિની આગેકૂચ એ સાબિત કરે છે કે લોકો હવે સ્પષ્ટ બહુમતી અને મજબૂત નેતૃત્વ ઈચ્છે છે. લોકશાહીમાં હાર-જીત તો ચાલતી રહે છે, પરંતુ જ્યારે ત્રણ દાયકા જૂના ગઢ તૂટે છે ત્યારે વિપક્ષોએ આત્મમંથન કરવાની જરૂર હોય છે. મુંબઈ અને અન્ય શહેરોના આ પરિણામો આગામી વિધાનસભા અને લોકસભાની ચૂંટણીઓ માટે પાયાનું કામ કરશે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે મહાયુતિ આ ભવ્ય વિજયને લોકોના કલ્યાણમાં કેવી રીતે પરિવર્તિત કરે છે.
