કોમર્શિયલ સિલિન્ડર રૂપિયા ૧૧૫નો વધારો
દિલ્હીમાં, ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરની કિંમત રૂ.૮૫૩ થી વધીને રૂ.૯૧૩ થઈ : મુંબઈમાં કોમર્શિયલ સિલિન્ડર રૂ.૧,૮૩૫માં ઉપલબ્ધ થશે
(સંપૂર્ણ સમાચાર સેવા)
નવી દિલ્હી, તા.૭ માર્ચ ૨૦૨૬ — મિડલ ઇસ્ટ પૂર્વમાં ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધની અસર સમગ્ર દેશમાં પડી રહી છે. ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધું છે, જેના કારણે આયાતી પ્રવાહીના ભાવમાં વધારો થયો છે. આ દરમિયાન, ભારતમાં LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ વધારો થયો છે.
ઘણા ભારતીય રાજ્યોમાં LPG સિલિન્ડર હવે મોંઘા થઈ ગયા છે. ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરની કિંમતમાં રૂ.૬૦નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. દિલ્હીમાં, ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરની કિંમત રૂ.૮૫૩ થી વધીને રૂ.૯૧૩ થઈ ગઈ છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, નવા દર ૭ માર્ચથી લાગૂ થશે.
દિલ્હીમાં ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરની કિંમતમાં પણ રૂ.૧૧૫નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જે આજથી, ૭ માર્ચથી લાગુ થશે. દિલ્હીમાં ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરની કિંમત હવે રૂ.૧,૮૮૩ છે. સિલિન્ડરના ભાવમાં આ નવો ફેરફાર એપ્રિલ ૨૦૨૫ના ભાવમાં થયેલા ફેરફારને પગલે થયો છે.
દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં, કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડર રૂ.૧,૮૩૫માં ઉપલબ્ધ થશે. સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારાથી લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો છે. પુરવઠામાં આટલા નોંધપાત્ર ફેરફારની સીધી અસર જનતાના ખિસ્સા પર પડી રહી છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા લશ્કરી તણાવને કારણે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા આયાત કરાયેલા લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ના પુરવઠાને કારણે સ્થાનિક સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો થયો છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરીથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ન્દ્ગય્ સપ્લાય બંધ કરવામાં આવ્યો છે.
આનાથી વૈશ્વિક ન્દ્ગય્ સપ્લાયના આશરે ૨૦ ટકા પર અસ્થાયી અસર પડી છે અને એશિયન આયાત બજારોમાં ચિંતા વધી છે. ભારતના ન્દ્ગય્ સપ્લાયનો મોટો હિસ્સો કતાર અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) થી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા આવે છે.
ભારત LPG વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો આયાતકાર દેશ છે. ગયા વર્ષે, દેશમાં આશરે ૩૩.૧૫ મિલિયન મેટ્રિક ટન રસોઈ ગેસનો વપરાશ થયો હતો. ન્ઁય્ પ્રોપેન અને બ્યુટેનનું મિશ્રણ છે. દેશની કુલ ન્ઁય્ જરૂરિયાતોનો લગભગ બે તૃતીયાંશ ભાગ આયાત દ્વારા પૂર્ણ થાય છે, જેમાં આ પુરવઠાનો આશરે ૮૫-૯૦% મધ્ય પૂર્વમાંથી આવે છે.
સરકારે રિફાઇનરીઓને પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદન માટે પ્રોપેન અને બ્યુટેનનો ઉપયોગ ન કરવા અને ન્ઁય્ ઉત્પાદન માટે તેમને પ્રાથમિકતા આપવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે. વેપાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રોપેન અને બ્યુટેનને ન્ઁય્ બનાવવા માટે વાળવાથી પેટ્રોકેમિકલ કંપનીઓના નફા પર અસર પડી શકે છે, કારણ કે પોલીપ્રોપીલીન અને આલ્કીલેટ્સ જેવા ઉત્પાદનો ન્ઁય્ કરતાં વધુ કિંમત મેળવે છે.
આ મુદ્દે કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે મધ્ય પૂર્વમાં અસ્થિરતા હોવા છતાં ભારતને ઊર્જા પુરવઠાની કોઈ મોટી અછતનો સામનો કરવો પડી રહ્યો નથી. તેમણે કાચા તેલની સપ્લાયમાં સંભવિત અવરોધ અંગે ઉઠી રહેલી ચિંતાઓ પર જવાબ આપતા જણાવ્યું હતું કે દેશમાં જરૂરી ઊર્જા સંસાધનો ઉપલબ્ધ છે.
સરકારી સૂત્રો મુજબ હાલમાં ભારત પાસે ગેસ અને અન્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે. ક્રૂડ ઓઈલ, પેટ્રોલ, ડીઝલ તેમજ ન્ઁય્ જેવા ઇંધણનો પૂરતો સ્ટોક રાખવામાં આવ્યો છે. ઉપરાંત તેલ કંપનીઓ જરૂરિયાત મુજબ ગલ્ફ વિસ્તાર સિવાયના અન્ય દેશોમાંથી પણ આયાત વધારી રહી છે, જેથી સપ્લાય ચેનમાં કોઈ વિક્ષેપ ન થાય. યુદ્ધ પછી ઈરાન તરફથી મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગ જીંટ્ઠિૈંર્ ક ર્ૐદ્બિેડ વિસ્તારમાં જહાજોની અવરજવર પર નિયંત્રણ મૂકવામાં આવવાની આશંકા વ્યક્ત થઈ રહી છે. આ માર્ગ વિશ્વના ઊર્જા વેપાર માટે અત્યંત મહત્વનો માનવામાં આવે છે. જો અહીં અવરોધ સર્જાય તો કાચા તેલની સપ્લાય પર અસર પડી શકે છે અને વૈશ્વિક બજારમાં ભાવ વધવાની શક્યતા પણ રહે છે.
