Nirmal Metro – Best Gujarati Newspaper – Daily – ગુજરાતી સમાચાર – Gujarat
editorial

વડાપ્રધાનનો ગુજરાત પ્રવાસ અને વિકાસનાં નવાં સમીકરણોઃ ગુજરાત માટે આગામી પ્રાથમિકતાઓ કઈ?

તંત્રીની કલમે….

ગુજરાત વિકાસનું મોડેલ હોવાનો દાવો વારંવાર થાય છે, પરંતુ વિકાસની સાચી કસોટી સમારંભો, શિલાન્યાસો અને ઉદ્ઘાટનોની સંખ્યા નહીં, પણ સામાન્ય નાગરિકના જીવનમાં આવતા પરિવર્તનથી થવી જોઈએ. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ગુજરાત પ્રવાસ દરમિયાન વિકાસના વિવિધ પ્રકલ્પોની સમીક્ષા અને રાજ્યના મુખ્યમંત્રી તથા નાયબ મુખ્યમંત્રી સાથેની ચર્ચાએ ગુજરાતના ભવિષ્યના વિકાસની દિશા અંગે ફરી એકવાર ચર્ચા જગાવી છે. અંબાજી દર્શનનો કાર્યક્રમ રદ થયો હોવા છતાં રાજ્યના મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રકલ્પો અંગેની સમીક્ષા આ પ્રવાસનું મહત્ત્વનું પાસું બની રહી છે. હવે સવાલ એ છે કે ગુજરાત વિકાસની દોડમાં આગળ વધવાની સાથે વિકાસના લાભો છેવાડાના માનવી સુધી પહોંચાડવામાં કેટલું સફળ થશે?

વડાપ્રધાને રાજ્યના ધોલેરા વિશેષ રોકાણ ક્ષેત્ર, અમદાવાદના સાબરમતી આશ્રમના પુનર્વિકાસ અને ૨૦૩૦ની રાષ્ટ્રમંડળ રમતોની તૈયારીઓ સહિતના મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રકલ્પોની સમીક્ષા કરી હતી. આ ત્રણેય ક્ષેત્ર ગુજરાતની આગામી આર્થિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. ધોલેરા માત્ર ઔદ્યોગિક નગર નહીં, પરંતુ આધુનિક ઉત્પાદન, ટેક્નોલોજી, રોજગાર અને વિદેશી રોકાણનું નવું કેન્દ્ર બની શકે છે. જોકે, આ મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજનાની સફળતા માટે ઉદ્યોગોને જરૂરી માળખું, કુશળ માનવબળ, પાણી, વીજળી અને પરિવહનની સુવિધાઓ સમયસર ઉપલબ્ધ કરાવવી અનિવાર્ય છે. માત્ર રોકાણના આંકડા જાહેર કરવાથી ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ આવતી નથી; જમીન પર ઉત્પાદન શરૂ થાય અને સ્થાનિક યુવાનોને રોજગાર મળે ત્યારે જ વિકાસની સફળતા સાબિત થાય છે.

બીજી તરફ, અમદાવાદ મેટ્રોના વિસ્તરણથી શહેરની પરિવહન વ્યવસ્થાને નવી ગતિ મળવાની આશા છે. એરપોર્ટ અને ગિફ્ટ સિટી સાથેની કનેક્ટિવિટી વધવાથી વેપાર, પ્રવાસન અને રોજગારની નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે. પરંતુ મેટ્રો અને માર્ગોના વિકાસની સાથે જાહેર પરિવહનનું સુવ્યવસ્થિત આયોજન, પાર્કિંગ, ટ્રાફિક નિયંત્રણ અને પગપાળા ચાલનારા નાગરિકોની સુરક્ષાને પણ પ્રાથમિકતા આપવી પડશે. અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટ જેવા શહેરોમાં વધતી વસ્તી સામે નાગરિક સુવિધાઓનું આયોજન નહીં થાય તો વિકાસની ચમક વચ્ચે શહેરી જીવનની મુશ્કેલીઓ વધતી જશે.

ગુજરાતની બીજી મોટી તાકાત કૃષિ અને સહકારી ક્ષેત્ર છે. બનાસકાંઠામાં પશુસંવર્ધન અને સંશોધન કેન્દ્ર, બાયોગેસ પ્રકલ્પો, કૃષિ માળખાકીય સુવિધાઓ તથા શીતાગારની વ્યવસ્થાને મળતું પ્રોત્સાહન આવકારદાયક છે. ગુજરાતના ખેડૂતોને માત્ર ઉત્પાદન વધારવાની સલાહ આપવાને બદલે તેમની ઉપજને યોગ્ય ભાવ, બજાર અને પ્રક્રિયા ઉદ્યોગો સાથે જોડવાની જરૂર છે. બટાટા, મગફળી, કપાસ, દૂધ અને બાગાયતી પાકોના મૂલ્યવર્ધનથી ખેડૂતોની આવકમાં વાસ્તવિક વધારો થઈ શકે છે. સહકારી ક્ષેત્રને આધુનિક ટેક્નોલોજી, પારદર્શક વહીવટ અને વ્યાપક બજાર સાથે જોડવું એ સમયની માગ છે.

વિકાસની ચર્ચામાં સૌથી મહત્ત્વનો પ્રશ્ન રોજગારનો છે. ગુજરાતમાં નવા ઉદ્યોગો આવે, મોટાં રોકાણ થાય અને આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ પ્રવેશે તે આવકાર્ય છે, પરંતુ સ્થાનિક યુવાનોને તેમની શૈક્ષણિક લાયકાત અનુસાર રોજગાર મળે તે વધુ જરૂરી છે. શિક્ષણ અને ઉદ્યોગ વચ્ચેનું અંતર ઘટાડવા ઔદ્યોગિક તાલીમ, કૌશલ્ય વિકાસ અને સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવું પડશે. નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો માટે સરળ ધિરાણ, સસ્તી વીજળી અને બજારની સુવિધા ઊભી કરવી પડશે. મોટા ઉદ્યોગોની સાથે નાના વેપારીઓ અને સ્થાનિક ઉદ્યોગસાહસિકો પણ વિકાસના ભાગીદાર બને તેવું આયોજન જરૂરી છે.

આ ઉપરાંત આરોગ્ય, શિક્ષણ, પીવાનું પાણી, ગ્રામ્ય રસ્તા, ગટર વ્યવસ્થા અને પર્યાવરણને વિકાસના મુખ્ય માપદંડ બનાવવા પડશે. ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે મોંઘવારીનો બોજ ઘટાડવો, સરકારી શાળાઓની ગુણવત્તા સુધારવી અને સરકારી હોસ્પિટલોને આધુનિક બનાવવી એ પણ એટલાં જ મહત્ત્વનાં કામ છે. ઔદ્યોગિક વિકાસની સાથે પ્રદૂષણ નિયંત્રણ અને જળસ્રોતોનું સંરક્ષણ નહીં થાય તો ભવિષ્યની પેઢીને વિકાસની કિંમત ચૂકવવી પડશે.

વડાપ્રધાનનો પ્રવાસ અને પ્રકલ્પોની સમીક્ષા વિકાસ માટે નવી દિશા સૂચવી શકે છે, પરંતુ હવે રાજ્ય સરકારની જવાબદારી છે કે જાહેરાતોનું સમયમર્યાદામાં પરિણામ આપે. દરેક મોટા પ્રકલ્પની પ્રગતિ, ખર્ચ, રોજગાર સર્જન અને સામાન્ય નાગરિકને મળતા લાભની પારદર્શક માહિતી જાહેર થવી જોઈએ. ગુજરાતે વિકાસમાં અગ્રેસર રહેવું છે તો માત્ર મોટા પ્રકલ્પો નહીં, પરંતુ સમાન તક, ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ, સસ્તી આરોગ્યસેવા અને સુરક્ષિત જીવન પણ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે.

ગુજરાતની વિકાસયાત્રા માટે હવે માત્ર ગતિ નહીં, સાચી દિશા પણ જરૂરી છે. ધોલેરાની ઊંચી ઇમારતો, મેટ્રોની ઝડપ અને વૈશ્વિક રોકાણની ચમક ત્યારે જ સાચી સફળતા ગણાશે જ્યારે ગામડાના ખેડૂતની આવક વધે, યુવાનને રોજગાર મળે, મધ્યમ વર્ગને મોંઘવારીમાંથી રાહત મળે અને ગરીબ પરિવારને સન્માનભર્યું જીવન મળે. વિકાસનું અંતિમ લક્ષ્ય આંકડાઓમાં અગ્રેસર બનવાનું નહીં, પરંતુ દરેક ગુજરાતીના જીવનમાં સમૃદ્ધિ અને સુરક્ષા લાવવાનું હોવું જોઈએ. ગુજરાતે હવે વિકાસના મોડેલમાંથી સર્વસમાવેશક વિકાસના આદર્શ તરફ આગળ વધવાનો સમય આવી ગયો છે.

નરેન્દ્ર જોષી

Related posts

લોકશાહીનો નવો મિજાજઃ બંગાળ અને કેરળના પરિણામોનો બોધપાઠ

Master Admin

ભારત-યુરોપિયન યુનિયન એફટીએ, ગુજરાતના હીરા અને ફાર્મા ઉદ્યોગ માટે સુવર્ણ યુગની શરૂઆત

Master Admin

હરિદ્વારના ગંગા તટ પર આસ્થાનું નવું શિખર અને સામાજિક ચેતનાનો ઉદય

Master Admin

Leave a Comment

Translate »