મોમ્બાસા: સુપ્રસિદ્ધ આધ્યાત્મિક ગુરુ અને રામ કથા વાચક મોરારી બાપુએ મોમ્બાસામાં ચાલી રહેલી માનસ રામરક્ષા કથા દરમિયાન ક્રિકેટની રમત અને માનવ જીવન વચ્ચે પ્રેરણાદાયક સમાનતાઓ રજૂ કરી. બાપુએ બેટ્સમેન, બોલર, અમ્પાયર અને વિકેટકીપર દ્વારા જીવનના પડકારો અને નૈતિક સંદેશાઓ સમજાવ્યા.
બાપુએ કહ્યું, “ક્રિકેટમાં એક વિકેટકીપર, એક બોલર, એક બેટ્સમેન, બે અમ્પાયર અને કુલ દસ ફિલ્ડર હોય છે, જે બેટ્સમેનને આઉટ કરવા સતત પ્રયાસ કરતા રહે છે. આ બધું રમતનો ભાગ છે. જો ધ્યાનથી જોઈએ તો ત્રણ સ્ટમ્પ હોય છે, એક મન, બીજું બુદ્ધિ અને ત્રીજું ચિત્ત. જ્યારે મન ભટકે છે, બુદ્ધિ ભ્રષ્ટ થાય છે અને ચિત્ત વિચલિત થાય છે, ત્યારે રમતનો ‘ જાદુ’ ચાલી શકતો નથી અને ખેલાડી આઉટ થઈ જાય છે. જીવનમાં પણ કામ, ક્રોધ, લોભ, મદ, મોહ અને માયાના રૂપમાં છ બોલ છે.”
જીવનની પરીક્ષાઓને બોલરની બોલિંગ સાથે જોડતા બાપુએ કહ્યું, “આ છ બોલ આપણા જીવનમાં આવે છે. ક્યારેક કામ LBW કરી દે છે, ક્યારેક મદ, મોહ કે માયા. બોલર ‘રાઉન્ડ ધ વિકેટ’ કે ‘ઓવર ધ વિકેટ’ બોલ ફેંકીને બેટ્સમેનને આઉટ કરી શકે છે.”
અહંકારના જોખમો પર પ્રકાશ પાડતા બાપુએ કહ્યું, “સૌથી ખતરનાક વિકેટકીપર છે. ‘કીપર’ નો અર્થ છે જે વિકેટનું રક્ષણ કરે, પરંતુ હકીકતમાં તેનું કામ વિકેટ પાડવાનું છે. તેનો ઈરાદો વિકેટ પાડવાનો હોય છે. વિકેટકીપર અહંકારનું પ્રતીક છે. અહંકાર હંમેશા આપણને આઉટ કરવાના રસ્તાઓ શોધતો રહે છે.”
બોલર અને ફિલ્ડરોની અપીલ પર વાત કરતા બાપુએ કહ્યું, “અમ્પાયર હલતો નથી, ફક્ત પોતાની આંગળીથી સંકેત આપે છે. ભગવદ્ ગીતા અનુસાર, અમ્પાયર આપણા કર્મોનો હિસાબ રાખનાર છે. ક્યારેક આપણે ખોટી અપીલ કરીએ છીએ, પણ જો તે ‘નો બોલ’ હોય, તો બેટ્સમેન આઉટ થતો નથી.”
જીવનની અનિશ્ચિતતાઓમાં અંતિમ સહારો દર્શાવતા બાપુએ કહ્યું, “ક્યારેક દેશના અમ્પાયર પણ ખોટા હોઈ શકે છે. ત્યારે ત્રીજો અમ્પાયર હોય છે, એટલે કે ભગવાન મહાદેવનું ત્રીજું નેત્ર. તે કહે છે, ‘રીપ્લે કરો, જીવનને પાછળથી જુઓ, અત્યાર સુધીનું વિશ્લેષણ કરો.’ જો ભગવાન મહાદેવને લાગે કે બેટ્સમેન (મનુષ્ય) હજુ રમવા યોગ્ય છે, તો તે ‘નોટ આઉટ’ આપે છે અને તેને રમત ચાલુ રાખવા દે છે.”
