શેલ્ઝ ઇન્ડિયા બીએસઈ એસએમઈ આઈપીઓ સમીક્ષા

— દિલીપ દાવડા દ્વારા

• કંપની ૩૦૦ થી વધુ એસકેયુના વૈવિધ્યસભર પ્રોડક્ટ પોર્ટફોલિયો સાથે કન્ફેક્શનરી ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન અને માર્કેટિંગમાં સંકળાયેલી છે.
• તે અત્યંત સ્પર્ધાત્મક અને વિભાજિત ક્ષેત્રમાં કામ કરી રહી છે.
• કંપનીએ અહેવાલ કરેલા સમયગાળા માટે તેની ટોચની લાઇન (આવક) માં મામૂલી વૃદ્ધિ નોંધાવી છે, પરંતુ બમ્પર નફો તેની ટકાઉપણું સામે આશ્ચર્ય અને ચિંતા ઊભી કરે છે.
• તેના તાજેતરના સરેરાશ નાણાકીય ડેટાના આધારે, આ ઇશ્યૂ ખૂબ મોંઘો જણાય છે.
• માત્ર સારી માહિતી ધરાવતા/વધારાનું ભંડોળ ધરાવતા/જોખમ લેનારા રોકાણકારો જ મધ્યમ ગાળા માટે મધ્યમ ભંડોળ રોકી શકે છે.

કંપની વિશેઃ

શેલ્ઝ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (એસઆઈએલ) ભારતમાં કન્ફેક્શનરી ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન અને માર્કેટિંગમાં સંકળાયેલી છે, જેમાં ચોકો ડિલાઇટ્‌સ, જેલી, બેક્ડ ટ્રીટ્‌સ અને અન્ય કન્ફેક્શનરી ફોર્મેટ સહિત વિવિધ શ્રેણીઓમાં ૩૦૦ થી વધુ એસકેયુનો સમાવેશ થાય છે. કંપની ખાદ્ય અને બેકરી સામગ્રીનું ઉત્પાદન અને સપ્લાય પણ કરે છે. તે સુલભ કિંમતે કન્ફેક્શનરી ઉત્પાદનો વિકસાવવા અને શહેરી અને અર્ધ-શહેરી બજારો તેમજ નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારો સહિત વિશાળ ભૌગોલિક વિસ્તારમાં તેનું વિતરણ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

કેન રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતીય કન્ફેક્શનરી માર્કેટનું કદ નાણાકીય વર્ષ ૨૫ માં રૂ. ૯૩.૧ હજાર કરોડ હતું અને ૬.૩% ના સીએજીઆર થી નાણાકીય વર્ષ ૩૦ સુધીમાં વધીને રૂ. ૧૨૫.૮ હજાર કરોડ થવાનો અંદાજ છે. બજારે મજબૂત વૃદ્ધિ દર્શાવી છે, જે પરવડે તેવી વાનગીઓ માટે ઉપભોક્તાઓની વધતી માંગ, ઉત્સવના વપરાશની વધેલી આવર્તન અને શહેરી અને ગ્રામીણ બંને બજારોમાં પેકેજ્ડ ચોકલેટ અને ખાંડની કન્ફેક્શનરીના ઊંડા વિતરણને કારણે નાણાકીય વર્ષ ૧૯ અને નાણાકીય વર્ષ ૨૫ વચ્ચે ૯.૧% ના સીએજીઆર થી વધી રહી છે. રૂ. ૧-૧૦ ની વચ્ચેની કિંમતવાળી કન્ફેક્શનરી વસ્તુઓ ૮૬% સાથે સૌથી વધુ ખરીદીની ઇચ્છા ધરાવે છે, જે દૈનિક વપરાશની પેટર્નમાં તેમની મુખ્ય ભૂમિકા દર્શાવે છે.

શહેરી અને અર્ધ-શહેરી ગ્રાહકોની પસંદગીમાં ફેરફારને કારણે ભારતીય કન્ફેક્શનરી માર્કેટમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન આવ્યું છે. રૂ. ૧૦ થી ઓછી કિંમતના નાના પેક, ઓછા ખર્ચના વિકલ્પો ટાયર ૨/૩ શહેરોમાં પહોંચી ગયા છે, જેનાથી નવીન સ્વાદ અને ટેક્સચર વધુ સુલભ બન્યા છે. ભારતનું ઇકોનોમી કન્ફેક્શનરી માર્કેટ નાણાકીય વર્ષ ૨૫ માં રૂ. ૫૦.૫ હજાર કરોડનું હતું, જે ખાસ કરીને ટાયર ૨-૩ શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કિંમત પ્રત્યે સંવેદનશીલ ગ્રાહકો વચ્ચે સતત સુસંગતતા દર્શાવે છે. ભારતે નાણાકીય વર્ષ ૨૩ માં ૫૨૩.૦ મિલિયન કિલો કન્ફેક્શનરીનો વપરાશ કર્યો હતો, જેમાં માથાદીઠ વપરાશ ૦.૩૭ કિલો હતો, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૫ સુધીમાં ૦.૩૯ કિલો પર પહોંચી ગયો હતો, જે જર્મની (૧૪.૪), યુએસએ (૯.૧) અને જાપાન (૩.૨) જેવા દેશો કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે. ઓછા માથાદીઠ આંકડા છતાં, ભારતનો કુલ વસ્તી આધાર કુલ વપરાશને આગળ ધપાવી રહ્યો છે જે નાણાકીય વર્ષ ૨૫ માં ૫૭૬ મિલિયન કિલો સુધી પહોંચી ગયો છે, જે તેને ઉચ્ચ વોલ્યુમ છતાં ઓછો વપરાશ ધરાવતું બજાર બનાવે છે.

ભારતનો ઓછો માથાદીઠ આધાર વિસ્તરણ માટે નોંધપાત્ર અવકાશ રજૂ કરે છે, જેમાં વપરાશ નાણાકીય વર્ષ ૩૦ સુધીમાં વધીને ૦.૫ કિલો થવાનો અંદાજ છે, જે શ્૪.૬% ના સીએજીઆર થી વધી રહ્યો છે. આ વૃદ્ધિ શહેરીકરણ, વધતી આવક, યુવા વસ્તી અને પરવડે તેવા એસકેયુ ની વધતી પહોંચ દ્વારા સંચાલિત થઈ રહી છે. એસઆઈએલ તેના ગ્રાહક ઉત્પાદનોનું માર્કેટિંગ બે બ્રાન્ડ્‌સ “હગ્સ” અને “તોસ્કા” હેઠળ કરે છે. તેની ફ્લેગશિપ “હગ્સ” બ્રાન્ડ હેઠળ, તે ચાર શ્રેણીઓમાં ઉત્પાદનો પ્રદાન કરે છે, જેમાં બેક્ડ ટ્રીટ્‌સ, ચોકો ડિલાઇટ્‌સ, જેલી અને પેન્ડ અને સુગર કન્ફેક્શનરીનો સમાવેશ થાય છે. “હગ્સ” પોર્ટફોલિયો મોટાભાગે માસ-માર્કેટ પ્રાઇસ પોઇન્ટ્‌સ પર સ્થિત છે, જેમાં મોટાભાગના ઉત્પાદનોની કિંમત રૂ. ૧૦ અથવા તેથી ઓછી છે.

કેન રિપોર્ટ અનુસાર, ૬૮% બિન-પુખ્ત ગ્રાહકો રૂ. ૧૦ અથવા તેથી ઓછી કિંમતે ચોકલેટ સહિત કન્ફેક્શનરી પસંદ કરે છે. કન્ફેક્શનરી ઉત્પાદનો સામાન્ય રીતે આવેગ-સંચાલિત ખરીદીઓ છે, અને વેચાણ રિટેલ પોઈન્ટ્‌સ પર ઉત્પાદનની ઉપલબ્ધતા અને દ્રશ્યતા દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે. કેન રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતમાં ૯૨% કરિયાણાનો વપરાશ કિરાણા સ્ટોર્સ દ્વારા થતો રહે છે. ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધીમાં, તેના ઉત્પાદનો ૩૦૦ થી વધુ સુપર સ્ટોકિસ્ટોના નેટવર્ક દ્વારા વિતરિત કરવામાં આવે છે અને ભારતમાં લગભગ ૨૪ રાજ્યોમાં કિરાણા આઉટલેટ્‌સ પર ઉપલબ્ધ છે. મોડેલ પુનરાવર્તિત ખરીદી-સંચાલિત એસકેયુ અને વ્યાપક રિટેલ પહોંચ દ્વારા વોલ્યુમ વધારવા પર કેન્દ્રિત છે. કંપની અત્યંત સ્પર્ધાત્મક અને વિભાજિત ક્ષેત્રમાં છે.

અમારી “તોસ્કા” બ્રાન્ડ હેઠળ, તે પ્રમાણમાં વધુ એકમ વેચાણ કિંમતવાળા ઉત્પાદનો ઓફર કરે છે, જે માસ-પ્રીમિયમ સેગમેન્ટ તરફ સ્થિત છે. આ બ્રાન્ડ હાલમાં ઈ-કોમર્સ અને ક્વિક કોમર્સ ચેનલો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને વિકસાવવામાં આવી રહી છે. “તોસ્કા” પોર્ટફોલિયોમાં શહેરી ગ્રાહકોને લક્ષ્યાંકિત કરીને અલગ ફોર્મેટ અને પેકેજિંગવાળા ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. અલગ સ્નેકિંગ વિકલ્પો માટે વિકસતી ગ્રાહક પસંદગીઓ સાથે સુસંગત, અનાજ આધારિત ઘટકોને સમાવતા ઉત્પાદનોનો સમાવેશ કરવા માટે કંપની “તોસ્કા” પોર્ટફોલિયોનો વિસ્તાર પણ કરી રહી છે. આ પોર્ટફોલિયોના ભાગ રૂપે, તેણે આંતરિક ઉત્પાદન સરખામણીઓના આધારે કેટલીક અગ્રણી ચોકલેટ બાર કરતાં આશરે ૩૩% ઓછી ખાંડ ધરાવતા, પરંપરાગત કન્ફેક્શનરી ફોર્મેટના વિકલ્પ તરીકે સ્થિત ઓટ અને અનાજ આધારિત બાર “તોસ્કા ઓટ ચોકો” ની રચના કરી છે.

પોતાની બ્રાન્ડ્‌સ હેઠળ ઉપભોક્તા ઉત્પાદનોના માર્કેટિંગ અને વેચાણ ઉપરાંત, તે તૃતીય-પક્ષ ગ્રાહકો માટે ખાનગી લેબલ ઉત્પાદન પણ કરે છે. કંપની મધ્ય પૂર્વ, દક્ષિણ એશિયા અને યુરોપના દેશો સહિતના આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ઉત્પાદનોની નિકાસ પણ કરે છે. આ ચેનલો તેના મુખ્ય ગ્રાહક વ્યવસાયને પૂરક બનાવે છે અને ગ્રાહકો, પ્રોડક્ટ ફોર્મેટ અને બજારના રસ્તાઓમાં વૈવિધ્યકરણને સપોર્ટ કરે છે. ૩૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ સુધીમાં, તેના પેરોલ પર ૨૫૮ કર્મચારીઓ હતા.

ઇશ્યૂની વિગતો / કેપિટલ હિસ્ટ્રીઃ

કંપની તેની ઉપલી મર્યાદા પર રૂ. ૫૯.૯૭ કરોડ એકત્ર કરવા માટે રૂ. ૧૦ ના દરેક એવા ૩૩૫૦૪૦૦ ઇક્વિટી શેર્સનો પ્રથમ બુક બિલ્ડિંગ રૂટ આઈપીઓ લાવી રહી છે. કંપનીએ શેર દીઠ રૂ. ૧૭૦ – રૂ. ૧૭૯ ની પ્રાઇસ બેન્ડ જાહેર કરી છે. લઘુત્તમ અરજી ૧૬૦૦ શેર્સ માટે અને ત્યારબાદ તેના ૮૦૦ શેર્સના ગુણાંકમાં કરવાની રહેશે. આ ઇશ્યૂ ૧૫ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ ના રોજ સબસ્ક્રિપ્શન માટે ખુલશે અને ૧૯ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ ના રોજ અથવા તે પહેલાં બંધ થશે. આ શેર્સ બીએસઈ એસએમઈ પર લિસ્ટ થશે. આ આઈપીઓ કંપનીની આઈપીઓ પછીની પેઇડ-અપ મૂડીના ૨૭.૭૬% હિસ્સો ધરાવે છે. ઇશ્યૂની ચોખ્ખી આવકમાંથી, કંપની રૂ. ૨૩.૦૦ કરોડ કાર્યકારી મૂડી માટે, રૂ. ૨૨.૦૦ કરોડ અમુક ઉધારની ચુકવણી/પૂર્વચુકવણી માટે અને બાકીની રકમ સામાન્ય કોર્પોરેટ હેતુઓ માટે વાપરશે.

આ આઈપીઓ નું એકમાત્ર લીડ મેનેજમેન્ટ સોક્રાડામસ કેપિટલ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ દ્વારા કરવામાં આવે છે, જ્યારે બિગશેર સર્વિસીસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ ઇશ્યૂના રજિસ્ટ્રાર છે. માનસી શેર એન્ડ સ્ટોક બ્રોકિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, માર્કેટ મેકર છે અને સિન્ડિકેટ સભ્ય પણ છે.

સમમૂલ્યે પ્રારંભિક ઇક્વિટી મૂડી ઇશ્યૂ કર્યા પછી, કંપનીએ માર્ચ ૨૦૧૪ અને સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ વચ્ચે શેર દીઠ રૂ. ૫૫.૦૦ – રૂ. ૧૪૯૦.૦૦ ની કિંમતની શ્રેણીમાં વધુ ઇક્વિટી શેર્સ ઇશ્યૂ કર્યા. તેણે નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં ૧૧ પર ૧ ના ગુણોત્તરમાં બોનસ શેર્સ પણ ઇશ્યૂ કર્યા છે. પ્રમોટર્સ દ્વારા શેર્સના અધિગ્રહણની સરેરાશ કિંમત શેર દીઠ રૂ.૮.૦૬ અને રૂ. ૩૪.૯૨ છે.

આઈપીઓ પછી, કંપનીની રૂ. ૮.૭૨ કરોડ (૮૭૧૬૭૦૪ ઇક્વિટી શેર્સ) ની વર્તમાન પેઇડ-અપ ઇક્વિટી મૂડી વધીને રૂ. ૧૨.૦૭ કરોડ (૧૨૦૬૭૧૦૪ ઇક્વિટી શેર્સ) થઈ જશે. આઈપીઓ પ્રાઇસિંગની અપર બેન્ડના આધારે, કંપની રૂ. ૨૧૬.૦૦ કરોડના માર્કેટ કેપની અપેક્ષા રાખી રહી છે.

નાણાકીય કામગીરીઃ

નાણાકીય કામગીરીના મોરચે, છેલ્લા ત્રણ નાણાકીય વર્ષો માટે, કંપનીએ (એકત્રિત ધોરણે) કુલ આવક / ચોખ્ખો નફો, રૂ. ૧૬૨.૮૧ કરોડ / રૂ. ૫.૨૫ કરોડ (નાણાકીય વર્ષ ૨૪), રૂ. ૧૮૭.૩૯ કરોડ / રૂ. ૮.૩૦ કરોડ (નાણાકીય વર્ષ ૨૫), રૂ. ૧૯૩.૧૮ કરોડ / રૂ. ૧૩.૩૭ કરોડ (નાણાકીય વર્ષ ૨૬) નોંધાવેલ છે. ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ પૂરા થયેલા નાણાકીય વર્ષ ૨૭ ના પ્રથમ ક્વાર્ટર માટે, તેણે રૂ. ૪૭.૪૩ કરોડની કુલ આવક પર રૂ. ૪.૦૮ કરોડનો ચોખ્ખો નફો કમાયો હતો. કંપનીએ અહેવાલ કરેલા સમયગાળા માટે તેની ટોચની લાઇન (આવક) માં મામૂલી વૃદ્ધિ નોંધાવી છે, પરંતુ અહેવાલ કરેલા સમયગાળા માટે તેની બોટમ લાઇન (નફા) માં બમ્પર ઉછાળો નોંધાવ્યો છે, જે આશ્ચર્ય અને તેની ટકાઉપણું સામે ચિંતા ઊભી કરે છે.

તેના રૂ. ૫૩.૮૯ કરોડના ટ્રેડ રિસિવેબલ્સ ચિંતા જગાડે છે કારણ કે તે ઉક્ત સમયગાળા માટેની ટોચની લાઇન કરતા વધારે છે. ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ સુધીમાં તે રૂ. ૨૪.૮૭ કરોડ પર છે જે મુખ્ય ચિંતાનો વિષય રહે છે.

છેલ્લા ત્રણ નાણાકીય વર્ષો માટે, કંપનીએ સરેરાશ ઈપીએસ રૂ. ૧૧.૯૦ અને સરેરાશ આરઓએનડબલ્યુ ૨૧.૪૦% નોંધાવેલ છે. ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ શેર દીઠ રૂ. ૭૨.૩૧ ના એનએવી ના આધારે આ ઇશ્યૂ ૨.૪૮ ના પી/બીવી પર કિંમત ધરાવે છે, પરંતુ તેના આઈપીઓ પછીના એનએવી ડેટા ઓફર દસ્તાવેજોમાંથી ગાયબ છે.

જો આપણે નાણાકીય વર્ષ ૨૭ ની વાર્ષિક ધોરણે સુપર કમાણીને તેની આઈપીઓ પછીની સંપૂર્ણ રીતે પાતળી પેઇડ-અપ ઇક્વિટી મૂડીને આભારી ગણીએ, તો માંગવામાં આવેલી કિંમત ૧૩.૨૪ ના પી/ઈ પર છે, અને નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ની કમાણીના આધારે, પી/ઈ ૧૬.૧૬ પર છે. તેની તાજેતરની સરેરાશ કમાણીના આધારે આ ઇશ્યૂ ખૂબ મોંઘો જણાય છે.

કંપનીએ સંદર્ભિત સમયગાળા માટે અનુક્રમે ૩.૨૪% (નાણાકીય વર્ષ ૨૪), ૪.૪૪% (નાણાકીય વર્ષ ૨૫), ૬.૯૪% (નાણાકીય વર્ષ ૨૬), ૮.૬૩% (પ્રથમ ક્વાર્ટર-નાણાકીય વર્ષ ૨૭) ના પીએટી માર્જિન અને ૧૫.૮૯%, ૧૭.૫૦%, ૧૯.૧૧%, ૪.૬૯% ના આરઓસીઈ માર્જિન નોંધાવ્યા છે.

ડિવિડન્ડ નીતિઃ

કંપનીએ કોઈ નાણાકીય વર્ષ માટે કોઈ ડિવિડન્ડ ચૂકવ્યું નથી. તેણે તેની નાણાકીય કામગીરી અને ભવિષ્યની સંભાવનાઓના આધારે નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં ડિવિડન્ડ નીતિ અપનાવી છે.

લિસ્ટેડ પીઅર્સ સાથે સરખામણીઃ

ઓફર દસ્તાવેજ અનુસાર, કંપનીએ અન્નપૂર્ણા સ્વાદિષ્ટને તેની લિસ્ટેડ પીઅર તરીકે દર્શાવી છે. તે હાલમાં ૮.૦ ના પી/ઈ પર ટ્રેડિંગ કરી રહી છે (૧૩ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ સુધીમાં). જો કે, તેઓ ખરેખર સરખામણી કરવા યોગ્ય નથી. આ સરખામણી માત્ર દેખાડો હોય તેમ જણાય છે.

મર્ચન્ટ બેંકરનો ટ્રેક રેકોર્ડઃ

છેલ્લા ત્રણ નાણાકીય વર્ષોમાં સોક્રાડામસ કેપિટલ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ તરફથી આ ૭ મુ મેન્ડેડ છે. છેલ્લા ૬ લિસ્ટિંગમાંથી, ૩ ડિસ્કાઉન્ટ પર અને બાકીના ૩ લિસ્ટિંગની તારીખે ૧૭.૬૫% થી ૯૦.૦૦% સુધીના પ્રીમિયમ સાથે ખુલ્યા હતા. મર્ચન્ટ બેંકરનો સરેરાશ ટ્રેક રેકોર્ડ છે.

નિષ્કર્ષઃ

એસઆઈએલ ૩૦૦ થી વધુ એસકેયુ ના વૈવિધ્યસભર પ્રોડક્ટ પોર્ટફોલિયો સાથે કન્ફેક્શનરી ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન અને માર્કેટિંગમાં સંકળાયેલી છે. તે અત્યંત સ્પર્ધાત્મક અને વિભાજિત ક્ષેત્રમાં કામ કરી રહી છે. કંપનીએ અહેવાલ કરેલા સમયગાળા માટે તેની ટોચની લાઇન (આવક) માં મામૂલી વૃદ્ધિ નોંધાવી છે, પરંતુ બમ્પર નફો તેની ટકાઉપણું સામે આશ્ચર્ય અને ચિંતા ઊભી કરે છે. તેના તાજેતરના સરેરાશ નાણાકીય ડેટાના આધારે, આ ઇશ્યૂ ખૂબ મોંઘો જણાય છે. પ્રથમ ક્વાર્ટર-નાણાકીય વર્ષ ૨૭ માટે વધારેલો નફો આઈપીઓ માટે ફેન્સી વેલ્યુએશન મેળવવા માટે વિન્ડો ડ્રેસિંગ હોય તેવું લાગે છે. માત્ર સારી માહિતી ધરાવતા/વધારાનું ભંડોળ ધરાવતા/જોખમ લેનારા રોકાણકારો જ મધ્યમ ગાળા માટે મધ્યમ ભંડોળ રોકી શકે છે.

Review By Dilip Davda on August, 2026

Review Author

DISCLAIMER: No financial information whatsoever published anywhere here should be construed as an offer to buy or sell securities, or as advice to do so in any way whatsoever. All matter published here is purely for educational and information purposes only and under no circumstances should be used for making investment decisions. My reviews do not cover GMP market and operators game plans. Readers must consult a qualified financial advisor before making any actual investment decisions, based the on information published here. With entry barriers, SEBI wants only well-informed investors to participate in such offers. With crazy listings in the recent past, SME IPOs drew the attention of investors across the board and lead to seer madness. However, as SME issues have entry barriers and continued low preference from the broking community, any reader taking decisions based on any information published here does so entirely at their own risk. The above information is based on information available as of date coupled with market perceptions. The Author has no plans to invest in this offer.

 

About Dilip Davda

Dilip Davda is veteran journalist associated with stock market since 1978. He is contributing to print and electronic media on stock markets/insurance/finance since 1985.

Dilip Davda is a leading reviewer of public issues and NCDs in the primary stock market in India. The knowledge he gained over 3 decades while working in the stock market and a strong relationship with popular lead managers makes his reviews unique. His detailed fundamental and financial analysis of companies coming up with IPOs helps investors in the primary stock market. Dilip Davda has a special interest in analyzing the SME companies and writing reviews about their public issues. His reviews are regularly published online and in news papers.

(Dilip Davda -SEBI registered Research Analyst-Mumbai,

Registration no. INH000003127 (Perpetual)

Email id: dilip_davda@rediffmail.com ).