કાંતિલાલ માંડોત
સુરત
મો ૯૯૭૪૯ ૪૦૩૨૪-૮૯૫૫૯ ૫૦૩૩૫
૨૦૨૬ ની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ ચાલી રહી છે, ત્યારે દેશના બે સૌથી મોટા અને રાજકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ રાજ્યો, તમિલનાડુ અને પશ્ચિમ બંગાળ, હાલમાં લોકશાહી પ્રક્રિયાના નિર્ણાયક તબક્કામાં છે.
લાંબી અને તીવ્ર ચૂંટણી પ્રચાર પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, અને હવે ધ્યાન મતદાન પ્રક્રિયા પર કેન્દ્રિત છે. બંને રાજ્યોમાં મતદાન ૨૩ એપ્રિલે થવાનું છે. તમિલનાડુમાં, બધી ૨૩૪બેઠકો પર એકસાથે મતદાન થશે, જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળમાં, ૧૫૨બેઠકો માટે પ્રથમ તબક્કામાં મતદાન થશે. ત્યારબાદ બીજા તબક્કામાં ૨૯ એપ્રિલે ૧૪૨ બેઠકો માટે મતદાન થશે, અને પરિણામો ૪ મેના રોજ જાહેર કરવામાં આવશે. આ ચૂંટણી ફક્ત સત્તા પરિવર્તન વિશે નથી, પરંતુ પ્રાદેશિક વિરુદ્ધ રાષ્ટ્રીય રાજકીય નેતૃત્વની વિશ્વસનીયતા અને જાહેર વિશ્વાસની મહત્વપૂર્ણ કસોટી પણ છે.
પશ્ચિમ બંગાળમાં આ વખતે ચૂંટણી વાતાવરણ અત્યંત ગરમ અને સ્પર્ધાત્મક રહ્યું છે. શાસક તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને ભારતીય જનતા પાર્ટી વચ્ચે સીધી સ્પર્ધા જોવા મળી રહી છે. છેલ્લી ચૂંટણીમાં, તૃણમૂલ કોંગ્રેસે ૬૦ ટકાથી વધુ મત મેળવીને પ્રચંડ વિજય મેળવ્યો હતો, જ્યારે ભાજપે લગભગ ૪૦ ટકા મત મેળવીને પોતાને મુખ્ય વિપક્ષ તરીકે સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વખતે ફરીથી, આ બંને પક્ષો સામસામે છે, અને બંને જોરશોરથી જીતનો દાવો કરી રહ્યા છે. ભાજપે રાજ્યમાં આક્રમક રીતે પ્રચાર કર્યો, ભ્રષ્ટાચાર, ઘૂસણખોરી અને કાયદો અને વ્યવસ્થાને મુખ્ય મુદ્દાઓ બનાવ્યા, જ્યારે મમતા બેનર્જીએ પ્રાદેશિક ઓળખ, વિકાસ અને સામાજિક યોજનાઓને પોતાની શક્તિ તરીકે રજૂ કરી. ભાજપને બહારની શક્તિ ગણાવીને, તેમણે બંગાળની ઓળખનું રક્ષણ કરવાની અપીલ કરી. આમ, ચૂંટણી લડાઈ ફક્ત નીતિઓ વિશે નહીં, પણ ઓળખ અને વિચારધારા વિશે પણ બની ગઈ છે.
“પશ્ચિમ બંગાળમાં પ્રથમ તબક્કા માટે લગભગ ૧,૫૦૦ ઉમેદવારો ચૂંટણી લડી રહ્યા છે, અને મતદાન ૩૦ મિલિયનથી વધુ છે. રાજ્યમાં મતદાન પરંપરાગત રીતે ઊંચું છે, અને આ વખતે પણ ૮૦ થી ૮૫ ટકાનો આંકડો અપેક્ષિત છે. ઉચ્ચ મતદાન સામાન્ય રીતે રાજકીય પરિવર્તનનો સંકેત આપે છે, તેથી બધા પક્ષો મતદાન પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને, ચૂંટણી પંચે મતદાન પહેલાં રાત્રે મોટરસાયકલ ચલાવવા પર પ્રતિબંધ સહિત અનેક કડક પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેથી કોઈપણ હિંસા કે વિક્ષેપ ન થાય.
તમિલનાડુની વાત કરીએ તો, ચૂંટણીનો માહોલ અલગ છે, છતાં તેટલો જ રસપ્રદ અને પડકારજનક છે. દ્રવિડ રાજકારણ લાંબા સમયથી રાજ્ય પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે, અને આ વખતે પણ, મુખ્ય સ્પર્ધા દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ અને ઓલ ઈન્ડિયા અન્ના દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ વચ્ચે થવાની ધારણા છે. શાસક ડીએમકે તેના કાર્યકાળ દરમિયાન અમલમાં મુકાયેલા વિકાસ કાર્યો અને સામાજિક યોજનાઓના આધારે જાહેર સમર્થન મેળવવા માંગે છે, જ્યારે એઆઈએડીએમકે સત્તા વિરોધી ભાવનાનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
વધુમાં, ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) પણ રાજ્યમાં પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવા માટે પ્રયત્નશીલ છે અને આ વખતે ઘણી બેઠકો પર ગંભીરતાથી ચૂંટણી લડી છે. જોકે ભાજપ હજુ સુધી તમિલનાડુમાં મુખ્ય પ્રવાહની સ્પર્ધામાં પોતાને સંપૂર્ણપણે સ્થાપિત કરી શક્યું નથી, તેમ છતાં તેનો પ્રભાવ સતત વધી રહ્યો છે. આ ચૂંટણીની એક મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા એ છે કે અભિનેતામાંથી રાજકારણી બનેલા વિજય રૂપાણીની પાર્ટીનો પ્રવેશ, જેણે નવી આશા અને ઉત્સાહ જગાવ્યો છે, ખાસ કરીને યુવાનોમાં. પાર્ટી ઘણી બેઠકો પર સ્પર્ધાને ત્રિકોણીય બનાવી રહી છે, જેના કારણે ચૂંટણી વધુ રસપ્રદ બની રહી છે.
“આ વખતે તમિલનાડુમાં ૪,૦૦૦ થી વધુ ઉમેદવારો ચૂંટણી લડી રહ્યા છે, અને ૫૦ મિલિયનથી વધુ મતદારો તેમના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરશે. છેલ્લી ચૂંટણીમાં આશરે ૭૭ ટકા મતદાન થયું હતું, અને આ વખતે પણ વધુ મતદાન થવાની અપેક્ષા છે. આ ચૂંટણીમાં મહિલાઓ અને યુવાનોની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ડીએમકેએ મહિલાઓ માટે ઘણી કલ્યાણકારી યોજનાઓ અમલમાં મૂકી છે, જે ચૂંટણી પરિણામોને અસર કરી શકે છે. યુવા મતદારો રોજગાર અને વિકાસના મુદ્દાઓ પ્રત્યે વધુ જાગૃત હોવાનું જણાય છે.
નજીકના મુકાબલાની વાત કરીએ તો, પશ્ચિમ બંગાળ મુખ્યત્વે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને ભારતીય જનતા પાર્ટી વચ્ચે સીધી અને નજીકની સ્પર્ધા છે, જ્યાં બંને પક્ષો વચ્ચે મત હિસ્સાનો તફાવત ખૂબ જ ઓછો હોઈ શકે છે. ઘણી બેઠકો પર પરિણામો ખૂબ જ નજીક રહેવાની શક્યતા છે. ડાબેરીઓ અને કોંગ્રેસ પણ મેદાનમાં છે, પરંતુ તેમની ભૂમિકા મર્યાદિત માનવામાં આવે છે.
તમિલનાડુમાં, ડીએમકે અને એઆઈએએમડીકે વચ્ચે સીધી સ્પર્ધા છે, પરંતુ ભાજપ અને વિજયની પાર્ટી જેવા અન્ય પક્ષો પણ ઘણી બેઠકો પર સમીકરણોને વિક્ષેપિત કરી શકે છે. આનાથી સ્પર્ધા બહુ-ખૂણાવાળી બની છે, જેના કારણે આ વખતે તમિલનાડુમાં પરિણામો અણધાર્યા બન્યા છે, અને કોઈપણ પક્ષ માટે જીત સરળ માનવામાં આવતી નથી.
ચૂંટણી પ્રચારમાં બંને રાજ્યોમાં તીવ્ર વક્તવ્ય જોવા મળ્યું. પશ્ચિમ બંગાળમાં, મ્ત્નઁ અને ્ત્રિમુલા કાંગ્રેસ વચ્ચે દોષારોપણનો દોર ચરમસીમાએ પહોંચ્યો. બીજેપીએ રાજ્ય સરકાર પર ભ્રષ્ટાચાર અને તુષ્ટિકરણનો આરોપ લગાવ્યો, જ્યારે મમતા બેનર્જીએ મ્ત્નઁ પર રાજ્યની સંસ્કૃતિ અને ઓળખને જોખમમાં મૂકવાનો આરોપ લગાવ્યો. તમિલનાડુમાં, રાજકીય પક્ષો વચ્ચે શબ્દયુદ્ધ ચાલુ રહ્યું, નેતાઓ એકબીજાને ઉગ્ર નિશાન બનાવી રહ્યા હતા.
હવે ચૂંટણી પ્રચાર સમાપ્ત થઈ ગયો છે, જનતા પાસે શાંત વાતાવરણમાં નિર્ણયો લેવાની તક છે. ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પ્રચાર સમાપ્ત થયા પછી, કોઈપણ પ્રકારન “આ વખતે તમિલનાડુમાં ૪,૦૦૦ થી વધુ ઉમેદવારો ચૂંટણી લડી રહ્યા છે, અને ૫૦ મિલિયનથી વધુ મતદારો તેમના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરશે. છેલ્લી ચૂંટણીમાં આશરે ૭૭ ટકા મતદાન થયું હતું, અને આ વખતે પણ વધુ મતદાન થવાની અપેક્ષા છે. આ ચૂંટણીમાં મહિલાઓ અને યુવાનોની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ડીએમકેએ મહિલાઓ માટે ઘણી કલ્યાણકારી યોજનાઓ અમલમાં મૂકી છે, જે ચૂંટણી પરિણામોને અસર કરી શકે છે. યુવા મતદારો રોજગાર અને વિકાસના મુદ્દાઓ પ્રત્યે વધુ જાગૃત હોવાનું જણાય છે.
નજીકના મુકાબલાની વાત કરીએ તો, પશ્ચિમ બંગાળ મુખ્યત્વે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને ભારતીય જનતા પાર્ટી વચ્ચે સીધી અને નજીકની સ્પર્ધા છે, જ્યાં બંને પક્ષો વચ્ચે મત હિસ્સાનો તફાવત ખૂબ જ ઓછો હોઈ શકે છે. ઘણી બેઠકો પર પરિણામો ખૂબ જ નજીક રહેવાની શક્યતા છે. ડાબેરીઓ અને કોંગ્રેસ પણ મેદાનમાં છે, પરંતુ તેમની ભૂમિકા મર્યાદિત માનવામાં આવે છે.
