કંડલા, ગુજરાત | ૦૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ — 63મા રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસના અવસર પર દીનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી, કંડલા દ્વારા આજે(5 એપ્રિલ) એક પ્રેસ મીટનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. DPA ના ચેરમેન શ્રી સુશીલ કુમાર સિંઘ (IRSME) ના અધ્યક્ષસ્થાને યોજાયેલી આ બેઠકમાં પોર્ટની નોંધપાત્ર સિદ્ધિઓ અને ભારતના દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં ભવિષ્ય માટેની સજ્જ પહેલો પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો.
સભાને સંબોધતા ચેરમેને સમગ્ર દરિયાઈ સમુદાયને ઉષ્માભરી શુભેચ્છાઓ પાઠવી અને જણાવ્યું હતું કે, “63મા રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસના અવસર પર આજે અહીં ઉપસ્થિત રહેવું એ મારા માટે ખૂબ જ સન્માન અને સૌભાગ્યની વાત છે. હું દરિયાઈ સમુદાયના તમામ સભ્યોને હૃદયપૂર્વક અભિનંદન પાઠવું છું, જેમના અવિરત પ્રયાસો આપણા દેશના દરિયાઈ ક્ષેત્રને મજબૂત કરવાનું ચાલુ રાખે છે.”
રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસનું મહત્ત્વ
5મી એપ્રિલે ઉજવવામાં આવતો રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસ, 1919માં ‘SS Loyalty’ ની ઐતિહાસિક સફરની યાદમાં મનાવવામાં આવે છે. આ એક ભારતીય શિપિંગ કંપનીનું પ્રથમ જહાજ હતું જે મુંબઈથી લંડન ગયું હતું. આ સીમાચિહ્નરૂપ ઘટનાએ દરિયાઈ વેપાર અને શિપિંગમાં ભારતની આત્મનિર્ભરતા તરફની સફરની શરૂઆત કરી હતી.
ઐતિહાસિક કાર્ગો સિદ્ધિ – 160 મિલિયન ટનને પાર
DPA કંડલાએ નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન 160 મિલિયન મેટ્રિક ટન (160.11 MMT) કાર્ગો હેન્ડલિંગ પાર કરીને એક અસાધારણ સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યું છે. આ ભારતના કોઈપણ મુખ્ય બંદર (Major Port) દ્વારા હેન્ડલ કરવામાં આવેલો અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ કાર્ગો વોલ્યુમ છે
મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ
• ભારતનું નં. 1 મુખ્ય બંદર: DPA એ દેશના તમામ મુખ્ય બંદરોમાં મોખરાનું સ્થાન મેળવ્યું છે.
• શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન: સૌથી વધુ કાર્ગો થ્રુપુટ સાથે તમામ ભારતીય મુખ્ય બંદરોમાં અગ્રેસર.
• અપ્રતિમ વૃદ્ધિ: ગયા વર્ષના 150 મિલિયન ટનથી વધીને આ વર્ષે 160 મિલિયન ટન સુધી પહોંચ્યું છે, જે 7% વાર્ષિક વૃદ્ધિ (Y-o-Y) દર્શાવે છે.
આ સ્મારક સિદ્ધિ બંદરના નેતૃત્વ, કર્મચારીઓ, ડોક કામદારો, ટ્રેડ યુનિયનો, PPP ઓપરેટરો, તમામ હિતધારકો અને સમર્પિત શ્રમિકોના અવિરત પ્રયાસોનું પરિણામ છે.
વસ્તુવાર વિશ્લેષણ
ખાતરમાં અંદાજે 32%, પ્રવાહી કાર્ગોમાં 23.4% અને કન્ટેનર કાર્ગોમાં 54% નો વધારો થયો છે. અન્ય ચીજવસ્તુઓ જેમ કે લોખંડ અને સ્ટીલ (43% વૃદ્ધિ) અને ક્લે (17% વૃદ્ધિ) એ કંડલાના વોલ્યુમમાં વધારો કર્યો છે. જોકે, લાકડા (4.3% ઘટાડો), મીઠું (12.4% ઘટાડો), વાડીનાર ખાતે ક્રૂડ અને POL (5% ઘટાડો) અને કોલસો (2.8% ઘટાડો) જેવી કેટલીક વસ્તુઓમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ ઘટાડા છતાં, કંડલા પોર્ટે કન્ટેનર ટ્રાફિક, ખાતર અને પ્રવાહી કાર્ગોના વધેલા જથ્થા દ્વારા આ અછતને સરભર કરી છે અને 160.11 મિલિયન ટનનો આંકડો વટાવ્યો છે.
મેથેનોલ બંકરિંગ – ગ્રીન મેરિટાઇમ ફ્યુચર તરફ એક કદમ
દરિયાઈ ક્ષેત્રને કાર્બનમુક્ત કરવાના મોટા પ્રયાસરૂપે DPA કંડલાએ 2 એપ્રિલ 2026 ના રોજ મેથેનોલ બંકરિંગ (શોર-ટુ-શિપ) નું સફળતાપૂર્વક પ્રદર્શન કર્યું છે. આ ભારતના પોર્ટ સેક્ટરમાં એક અગ્રણી સિદ્ધિ છે. 2050 સુધીમાં નેટ-ઝીરો ઉત્સર્જન હાંસલ કરવાના વૈશ્વિક લક્ષ્ય સાથે જોડાઈને કંડલા પોર્ટ ઓછા કાર્બનવાળા વૈકલ્પિક ઇંધણને અપનાવવામાં અગ્રેસર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.
મુખ્ય વિકાસ:
• હાલનું માળખું મેથેનોલ હેન્ડલિંગ માટે સુસંગત છે.
• DNV મેરીટાઇમ એડવાઇઝરી સર્વિસીસ દ્વારા IAPH PRL-મેથેનોલ બંકરિંગ સ્કેલ પર લેવલ-6 તરીકે મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું છે.
• STOLT Tankers, J.M. Baxi, Aegis Vopak, IOCL ના સહયોગમાં સફળ ટ્રાયલ હાથ ધરવામાં આવી હતી.
• આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માર્ગો માટે 2028-29 સુધીમાં અંદાજે 500 KTPA ઈ-મેથેનોલ સપ્લાય કરવાની યોજના છે.
• આગામી તબક્કો: શિપ-ટુ-શિપ મેથેનોલ બંકરિંગ.
સીમાચિહ્નની ઉજવણી
આ નોંધપાત્ર સિદ્ધિની ઉજવણી કરવા માટે વિવિધ સ્થળોએ કાર્યક્રમો યોજાયા હતા:
પોર્ટના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ તેમની સખત મહેનત અને સહિયારી સફળતાને સ્વીકારવા માટે એકઠા થયા હતા.
શ્રમિકો અને કામદારોના પ્રયત્નોની પ્રશંસા રૂપે તેમને ‘યુટિલિટી કિટ્સ’ આપવામાં આવી હતી.
ચેરમેનનું સંબોધન
DPA ના ચેરમેન શ્રી સુશીલ કુમાર સિંઘે આભાર વ્યક્ત કરતા કહ્યું, “160 મિલિયન ટનનો ઐતિહાસિક આંકડો પાર કરવો એ માત્ર આંકડાકીય સિદ્ધિ નથી, પરંતુ તે સમગ્ર પોર્ટ સમુદાયની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા અને સ્થિતિસ્થાપકતાનું પ્રતિબિંબ છે. માનનીય વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજીના વિઝન હેઠળ, DPA કંડલા એક મજબૂત, આત્મનિર્ભર અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક દરિયાઈ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવામાં યોગદાન આપવા માટે ગર્વ અનુભવે છે.”
આ સિદ્ધિ માનનીય વડાપ્રધાનના “વિકસિત ભારત 2047” ના વિઝન પ્રત્યે DPA ની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
