પીએમ મોદીએ ભારતના સ્પેસ ક્ષેત્રની પ્રગતિ માટે કરી મોટી વાત
તેમણે કહ્યું કે દેશમાં એવું અનુકૂળ અને પ્રોત્સાહક વાતાવરણ ઊભું કરવું જરૂરી છે, જે વિશ્વના ખૂણે-ખૂણેથી પ્રતિભાશાળી લોકોને ભારત તરફ આકર્ષે
(સંપૂર્ણ સમાચાર સેવા)
નવી દિલ્હી, તા.૨૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ — ભારતના અવકાશ ક્ષેત્રને વૈશ્વિક સ્તરે નવી ઓળખ અપાવવાના પ્રયાસો વચ્ચે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતને વિશ્વભરની અવકાશ પ્રતિભા માટે પસંદગીનું સ્થળ બનાવવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે દેશમાં એવું અનુકૂળ અને પ્રોત્સાહક વાતાવરણ ઊભું કરવું જરૂરી છે, જે વિશ્વના ખૂણે-ખૂણેથી પ્રતિભાશાળી લોકોને ભારત તરફ આકર્ષે.
રવિવારે ત્રીજા રાષ્ટ્રીય અવકાશ દિવસના અવસરે વડાપ્રધાન મોદીએ ‘સેવા તીર્થ’ ખાતે અવકાશ ક્ષેત્રના ૨૦ સ્ટાર્ટઅપ્સના સ્થાપકો અને સીઈઓ સાથે ખાસ બેઠક યોજી હતી. આ બેઠક દરમિયાન તેમણે ભારતના સ્પેસ સેક્ટરના ભવિષ્ય, સ્ટાર્ટઅપ્સની ભૂમિકા અને વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની વધતી તકો અંગે ચર્ચા કરી હતી.
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું કે ભારત માત્ર અવકાશ ટેક્નોલોજી વિકસાવતું અને સેટેલાઇટ લોન્ચ કરતું દેશ ન રહે, પરંતુ વિશ્વના પ્રતિભાશાળી વૈજ્ઞાનિકો, એન્જિનિયરો અને ઉદ્યોગસાહસિકો પોતાની કારકિર્દી બનાવવા માટે ભારતને પસંદ કરે તેવું વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનવું જોઈએ.
તેમણે કહ્યું કે ભારતે અવકાશ ક્ષેત્રમાં એવું વાતાવરણ ઊભું કરવાની જરૂર છે કે દુનિયાના કોઈપણ ખૂણામાં રહેલી વ્યક્તિ જ્યારે સ્પેસ સેક્ટરમાં કંઈક મોટું કરવાની વિચારણા કરે ત્યારે તેના મનમાં સૌથી પહેલાં ભારતનું નામ આવે. આ માટે ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ અને રાષ્ટ્રીય અવકાશ સંસ્થા સાથે કામ કરવાની તકોને વધુ આકર્ષક બનાવવી પડશે.
વૈશ્વિક અવકાશ ઉદ્યોગમાં ભારતની ક્ષમતાઓ અંગે વાત કરતાં વડાપ્રધાન મોદીએ ભારતની ત્રણ મોટી શક્તિઓનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે ભારતની અવકાશ ટેક્નોલોજી અન્ય દેશોની સરખામણીએ ખર્ચ-કાર્યક્ષમ છે. સાથે જ દેશમાં પ્રતિભાશાળી યુવાનો અને નિષ્ણાતોની મોટી સંખ્યા છે.
આ ઉપરાંત ભારતીયોમાં જોખમ લેવાની અને નવી બાબતો અજમાવવાની હિંમત પણ છે. વડાપ્રધાનના મતે આ ગુણોનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવે તો ભારત વૈશ્વિક અવકાશ ઉદ્યોગમાં ઝડપથી પોતાની મજબૂત જગ્યા બનાવી શકે છે.
અવકાશ ક્ષેત્રમાં મોટા પ્રમાણમાં રોકાણ, સંશોધન અને લાંબા ગાળાની યોજનાઓની જરૂર પડે છે. આવી સ્થિતિમાં સરકારની નીતિઓમાં સ્થિરતા સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
વડાપ્રધાન મોદીએ અવકાશ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશી રહેલા નવા ઉદ્યોગસાહસિકોની પ્રશંસા કરી હતી અને તેમને સરકારના સતત સહયોગની ખાતરી આપી હતી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકાર નીતિઓ અને નિયમોમાં વારંવાર ફેરફાર કરીને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે અનિશ્ચિતતા ઊભી કરવા માંગતી નથી.
તેમણે કહ્યું કે કોઈ યુવા ઉદ્યોગસાહસિક જોખમ લેતી વખતે અજાણતા ભૂલ કરે તો પણ સરકાર તેને મુશ્કેલીમાં એકલો નહીં છોડે. આ પ્રકારનો વિશ્વાસ અવકાશ ક્ષેત્રમાં નવીનતા અને રોકાણને વધુ પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. વડાપ્રધાન સાથેની બેઠકમાં અવકાશ ક્ષેત્રના વિવિધ ભાગોમાં કામ કરતી ૨૦ કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓ હાજર રહ્યા હતા. આ સ્ટાર્ટઅપ્સ લોન્ચ વ્હીકલ, સેટેલાઇટ, પૃથ્વી નિરીક્ષણ, સ્પેસ રોબોટિક્સ અને અવકાશ આધારિત ફાર્માસ્યુટિકલ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં કામ કરી રહ્યા છે.
સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ, અગ્નિકુલ કોસ્મોસ, પિક્સેલ, ધ્રુવ સ્પેસ, ગેલેક્સઆઈ અને બેલાટ્રિક્સ એરોસ્પેસ જેવી કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓએ પણ બેઠકમાં ભાગ લીધો હતો. આ દરમિયાન એક મહત્વપૂર્ણ બાબત પણ સામે આવી હતી. ભારતે ખાનગી કંપનીઓ માટે અવકાશ ક્ષેત્ર ખોલ્યા બાદ અમેરિકા અને યુરોપમાં મોટી કંપનીઓમાં કામ કરતા કેટલાક ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો અને નિષ્ણાતો હવે ભારત પરત ફરી રહ્યા છે. તેઓ વિદેશની નોકરી છોડીને ભારતીય સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સ સાથે કામ કરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. ભારતના અવકાશ ક્ષેત્રમાં ખાનગી કંપનીઓની વધતી ભાગીદારીને કારણે આ ક્ષેત્રમાં નવી ટેક્નોલોજી, રોકાણ અને રોજગારની તકો ઊભી થઈ રહી છે. સરકારનું લક્ષ્ય માત્ર સેટેલાઇટ લોન્ચિંગ સુધી મર્યાદિત રહેવાનું નહીં, પરંતુ ભારતને સંપૂર્ણ સ્પેસ ઇકોસિસ્ટમના વૈશ્વિક કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવાનું છે. વડાપ્રધાન મોદીના સંદેશનો મુખ્ય ભાર એ રહ્યો કે ભારત પાસે પ્રતિભા, ટેક્નોલોજી અને ખર્ચ-કાર્યક્ષમતાની મોટી શક્તિ છે. હવે આ શક્તિઓને એક મજબૂત ઇકોસિસ્ટમ સાથે જોડીને ભારતને વિશ્વના અવકાશ ક્ષેત્રમાં અગ્રણી સ્થાન અપાવવાનો સમય છે.
