ગલ્ફમાં ફરી તણાવને કારણે ઇંધણના ભાવમાં વધારો
હકીકતમાં, ચાલુ વૈશ્વિક તણાવની અસર ભારતના ઇંધણ અને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ પર સૌથી વધુ દેખાય છે
(સંપૂર્ણ સમાચાર સેવા)
નવી દિલ્હી, તા.૨૦ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ — મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ બાદ તેલ કંપનીઓએ મે મહિનામાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો કર્યો હતો. જૂન પછી ઇંધણના ભાવમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષાઓ વધી હતી, જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે કાચા તેલના ભાવમાં ઘટાડો થયો હતો. જોકે, ગલ્ફમાં ફરી તણાવને કારણે ઇંધણના ભાવમાં ઘટાડો થવાની આશાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું છે. હકીકતમાં, ચાલુ વૈશ્વિક તણાવની અસર ભારતના ઇંધણ અને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ પર સૌથી વધુ દેખાય છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે નવા કરારની આશાઓ ઓછી થતાં ક્રૂડ તેલના ભાવ વધી રહ્યા છે. પરિણામે, બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઇં૯૨ પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચી ગયું છે, જ્યારે ઉ્ૈં ક્રૂડ ઇં૮૫ પ્રતિ બેરલની સપાટીને વટાવી ગયું છે. એવી આશંકા છે કે ક્રૂડના ભાવ ટૂંક સમયમાં પ્રતિ બેરલ ઇં૧૦૦ ની નજીક પહોંચી શકે છે. તેલના ભાવમાં આ વધારો એવા સમયે થયો છે જ્યારે ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ સસ્તા થવાની અપેક્ષાઓ હતી. જોકે, પરિસ્થિતિ થોડી રાહત આપે છે, કારણ કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસની અનિશ્ચિતતા અને ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધતી જતી તકરારને કારણે ઉર્જા બજારમાં ચિંતા વધી છે.
ભારત માટે પરિસ્થિતિ ખાસ કરીને ગંભીર છે, કારણ કે દેશ તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતોના ૮૫ ટકાથી વધુ આયાત કરે છે. મોંઘા ક્રૂડ ઓઇલ પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે. લાંબા સમય સુધી ઊંચા ભાવ ઇંધણના દરો પર દબાણ લાવી શકે છે.
તેલની સાથે, ખાદ્ય બાસ્કેટ અંગે બીજી ચિંતા ઉભરી આવી છે. ઘઉંના ભાવમાં વધારો થવાથી લોટ અને બ્રેડ જેવી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની કિંમત અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. ઘઉંના મુખ્ય નિકાસકારો રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવથી કાળા સમુદ્રના ક્ષેત્રમાંથી પુરવઠા અંગે ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે. આની અસર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોથી લઈને ભારતીય જથ્થાબંધ બજારો (મંડીઓ) સુધી દરેક જગ્યાએ દેખાય છે. વૈશ્વિક બજારમાં, ઘઉંના ભાવ પ્રતિ બુશેલ ઇં૬.૭ ની આસપાસ પહોંચી ગયા છે. છેલ્લા મહિનામાં દેશભરના મુખ્ય બજારોમાં ઘઉંના ભાવમાં લગભગ ૪ ટકાનો વધારો થયો છે. સ્વાભાવિક રીતે, ઘઉંના આ વધતા ભાવ લોટ, બ્રેડ અને અન્ય ખાદ્ય ઉત્પાદનોના ભાવમાં વધારો કરી શકે છે.
રસોડા સંબંધિત ચિંતાઓ ત્યાં સમાપ્ત થતી નથી; ડુંગળીના ભાવ પણ ઘરના બજેટ પર દબાણ લાવવા લાગ્યા છે. ડુંગળીનો સરેરાશ છૂટક ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ.૩૭.૨૦ પર પહોંચી ગયો છે, જે એક મહિના પહેલા ?૩૪.૫૩ પ્રતિ કિલોગ્રામ હતો. એક વર્ષ પહેલા, ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ.૨૬.૮૬ હતો. આ વધારો ખરીફ ડુંગળીના પાકના આગમનમાં વિલંબને કારણે છે, જેના કારણે બજાર પર દબાણ આવ્યું છે.
તેલથી લઈને ઘઉં અને ડુંગળી સુધી, વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાં ઉદ્ભવતા તણાવની સીધી અસર ભારતીય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પડી રહી છે. પરિણામે, બધાની નજર બે મોરચે છેઃ મધ્ય પૂર્વની પરિસ્થિતિ વચ્ચે તેલના ભાવનો માર્ગ અને કાળા સમુદ્રના ક્ષેત્રમાં પુરવઠા સંકટની ગંભીરતા. બંને પરિબળો તમારા વાહનના ચાલતા ખર્ચ અને તમારા ઘરના ખાદ્ય બજેટ પર સીધી અસર કરી શકે છે.
